ABD yönetimi, uluslararası öğrenciler, değişim programı katılımcıları ve gazeteciler için vize düzenlemelerini sıkılaştırdı. Yeni kurala göre, öğrenci vizesi sahipleri eğitimlerini tamamladıktan sonra ülkeden ayrılma, okul değiştirme veya göçmenlik statülerini güncelleme süresi 60 günden 30 güne indirildi. Bu düzenleme, ABD'nin göç politikalarında son yıllarda yaptığı en kapsamlı değişikliklerden biri olarak değerlendiriliyor.
Gelişmenin arka planı
Söz konusu kural, ABD İç Güvenlik Bakanlığı'nın (DHS) yayımladığı yeni bir yönetmelikle hayata geçti. Daha önce öğrencilere mezuniyet sonrası 60 günlük bir süre tanınırken, bu süre artık yalnızca 30 gün. Aynı uygulama, J-1 vizesiyle gelen değişim programı katılımcıları ve I-1 kategorisindeki gazeteciler için de geçerli. Bu kişiler, programlarının sona ermesinin ardından kısa süre içinde ya ülkeden ayrılmak ya da yeni bir göçmenlik statüsüne geçmek zorunda.
Yönetmelik, özellikle eğitimini tamamlamış ancak iş bulma sürecinde olan veya başka bir okula geçiş yapmayı planlayan öğrenciler için önemli bir değişiklik anlamına geliyor. Uzmanlar, bu sürenin kısalmasının öğrenciler üzerinde baskı oluşturabileceğini ve özellikle vize süreçlerindeki bürokratik gecikmelerle birlikte mağduriyetlere yol açabileceğini belirtiyor.
ABD'nin bu kararı, göçmenlik sistemini sıkılaştırma ve yasa dışı göçü engelleme hedefiyle uyumlu görünüyor. Özellikle pandemi sonrası dönemde artan uluslararası öğrenci sayısı ve bu öğrencilerin Amerikan ekonomisine katkısı düşünüldüğünde, kararın üniversiteler ve eyalet yönetimleri tarafından da yakından takip edildiği ifade ediliyor.
Bölgesel veya küresel boyut
Bu düzenleme, yalnızca ABD'yi değil, küresel ölçekte öğrenci hareketliliğini de etkileyecek bir nitelik taşıyor. ABD, dünyadaki en büyük uluslararası öğrenci kitlesine ev sahipliği yapan ülkelerden biri. Yaklaşık bir milyon uluslararası öğrencinin eğitim gördüğü ABD'de, bu öğrencilerin ekonomiye yıllık 40 milyar dolardan fazla katkı sağladığı tahmin ediliyor. Yeni kuralın, özellikle Asya ve Orta Doğu'dan gelen öğrenciler üzerinde daha büyük etkisi olması bekleniyor.
Öte yandan, bu kararın ABD'nin küresel rekabet gücüne zarar verebileceği yönünde endişeler de var. Uluslararası öğrenciler, Amerikan üniversitelerinin bilimsel başarısına ve yenilikçilik kapasitesine önemli katkılar sağlıyor. Daha katı kurallar, öğrencilerin Kanada, Avustralya veya İngiltere gibi daha esnek vize politikalarına sahip ülkelere yönelmesine yol açabilir. Bu durum, ABD'nin yükseköğrenimdeki cazibesini zayıflatabilir.
Türkiye Açısından Değerlendirme
Türkiye, her yıl binlerce öğrenciyi ABD'ye gönderen ülkelerden biri. Yeni düzenleme, bu öğrencilerin mezuniyet sonrası planlarını doğrudan etkileyecek. Türk öğrenciler, 30 günlük süre içinde iş bulma veya statü değişikliği yapma konusunda zorluklarla karşılaşabilir. Ayrıca, Türk gazeteciler ve değişim programı katılımcıları da bu kapsamda etkilenen gruplar arasında. Bu durum, Türk öğrenciler ve akademisyenler için alternatif eğitim destinasyonlarını daha cazip hale getirebilir. Türkiye'nin eğitim diplomasisi açısından, bu tür politika değişikliklerinin yurt dışı eğitim tercihlerine yansımaları yakından izlenmeli.
