ABD'nin özel temsilcileri Steve Witkoff ve Jared Kushner'ın, Ukrayna temsilcileriyle 10 Ekim Cuma günü Miami'de bir araya gelerek Ukrayna savaşını ele alacak yeni fikir ve önerileri görüşeceği bildirildi. Konuya yakın bir Amerikalı kaynak tarafından yapılan açıklamaya göre, görüşmelerde savaşın sona erdirilmesine yönelik somut adımlar ve yeni diplomatik girişimler masaya yatırılacak. Washington'ın Ukrayna politikasında yeni bir arayış içinde olduğu sinyalini veren bu temas, savaşın gidişatı açısından kritik bir dönemeç olarak değerlendiriliyor.
Görüşmenin Arka Planı ve Taraflar
Steve Witkoff, ABD Başkanı Donald Trump'ın Orta Doğu ve Ukrayna özel temsilcisi olarak görev yapıyor. Gayrimenkul yatırımcısı kimliğiyle tanınan Witkoff, son dönemde ABD dış politikasında etkin bir aktör haline geldi. Jared Kushner ise eski Başkan Trump'ın damadı ve eski kıdemli danışmanı olarak biliniyor; Orta Doğu barış süreçlerinde üstlendiği rollerle tanınıyor. İki ismin Ukrayna temsilcileriyle doğrudan temas kurması, Beyaz Saray'ın savaşı sonlandırmaya yönelik öncelikli bir diplomatik kanal oluşturduğunu gösteriyor.
Görüşmenin Miami'de yapılacak olması dikkat çekici. Washington'da yapılacak resmi bir toplantı yerine Florida'nın Miami kentinin seçilmesi, temasların daha az resmi ve keşif amaçlı bir nitelik taşıdığı yorumlarına yol açtı. Öte yandan ABD yönetiminin Ukrayna konusunda yeni bir strateji arayışında olduğu ve Avrupa müttefiklerinden bağımsız hareket edebileceği sinyali de veriliyor.
Ukrayna tarafını temsil edecek isimler henüz netleşmedi. Ancak Kiev yönetiminin, ABD'nin yeni önerilerine açık olduğu, ancak toprak bütünlüğü ve egemenlik konularında taviz vermeyeceği biliniyor. Ukrayna Devlet Başkanı Volodimir Zelenski, daha önce yaptığı açıklamalarda kalıcı bir barış için güvenlik garantilerinin şart olduğunu vurgulamıştı. Miami'deki görüşmelerde bu güvenlik garantilerinin nasıl şekilleneceği de ele alınacak konular arasında.
Bölgesel ve Küresel Boyut
Ukrayna savaşı, başladığı Şubat 2022'den bu yana küresel güvenlik mimarisini derinden sarstı. ABD'nin savaşa yaklaşımı, özellikle 2024 başkanlık seçimlerinin ardından önemli ölçüde değişti. Trump yönetimi, savaşı hızlı bir şekilde sonlandırma vaadiyle göreve gelmiş ve bu doğrultuda Rusya ile doğrudan temaslar kurmuştu. Ancak bugüne kadar somut bir ateşkes veya barış anlaşması sağlanamadı.
Miami'deki görüşme, ABD'nin Ukrayna'ya yönelik askeri ve mali yardımlarının geleceği açısından da kritik. Kongre'deki bazı Cumhuriyetçi isimler, Ukrayna'ya yapılan yardımların sorgulanması gerektiğini savunuyor. Witkoff ve Kushner'ın Kiev'e sunacağı yeni önerilerin, bu yardımların sürdürülmesi karşılığında Ukrayna'dan bazı diplomatik adımlar talep edip etmeyeceği merak konusu. Avrupa başkentlerinde ise ABD'nin tek taraflı girişimlerinin NATO içindeki birliği zayıflatabileceği endişesi mevcut.
Rusya cephesinden henüz resmi bir açıklama gelmedi. Ancak Kremlin'in, ABD ile doğrudan temaslara sıcak baktığı ve Ukrayna'nın NATO üyeliğinden vazgeçmesi gibi taleplerini yinelediği biliniyor. Miami görüşmelerinin, Moskova ile Washington arasında dolaylı bir müzakere kanalı işlevi görebileceği değerlendiriliyor.
Türkiye Açısından Değerlendirme
Türkiye, Ukrayna savaşında denge politikası izleyerek hem Kiev'e insansız hava aracı satışı yapmış hem de Rusya ile enerji ve ticaret ilişkilerini sürdürmüştür. ABD'nin Ukrayna konusunda yeni bir diplomatik hamle başlatması, Türkiye'nin arabuluculuk rolünü yeniden gündeme getirebilir. Ankara, daha önce İstanbul'da tahıl koridoru anlaşmasına ev sahipliği yaparak uluslararası alanda etkin bir aktör olduğunu göstermişti. Miami'deki görüşmelerin olumlu sonuçlanması halinde Türkiye, olası bir barış sürecinde garantör ülke olarak yer almak isteyebilir. Ayrıca savaşın sona ermesi, Karadeniz'deki güvenlik risklerini azaltarak Türkiye'nin enerji ve ticaret yollarını güvence altına almasına katkı sağlayacaktır. Bu nedenle Türkiye, Miami'deki temasları yakından takip ediyor.
