ABD'de tüketiciler, enflasyon ve resesyon endişelerine rağmen harcamalarına devam ediyor. ABD Nüfus Sayım Bürosu verilerine göre, perakende satışlar 2024'ün ilk çeyreğinde beklenenden daha güçlü seyretti. Ancak aynı dönemde yapılan anketler, Amerikalıların çoğunluğunun ekonomik görünüm konusunda karamsar olduğunu ve yüksek fiyatlardan şikayetçi olduğunu ortaya koyuyor. Bu durum, ekonomi yorumcuları tarafından “homurdanarak harcama” (grumbling while spending) olarak adlandırılıyor.
Tüketici Güveni ve Harcamalar Arasındaki Çelişki
ABD’de tüketici güven endeksleri son aylarda düşüş gösterirken, perakende satış verileri güçlü kalmaya devam ediyor. Örneğin, Michigan Üniversitesi Tüketici Güven Endeksi Mart ayında dört ayın en düşük seviyesine gerilerken, perakende satışlar aylık bazda yüzde 0,6 arttı. Bu çelişkinin temel nedeni olarak, tüketicilerin iş piyasasına olan güveni ve pandemi döneminde biriktirdikleri tasarruflar gösteriliyor. Ancak enflasyonun hala yüksek seyretmesi ve faiz oranlarının yüksek kalması, özellikle düşük gelirli hanelerde harcamaları zorlaştırıyor.
Axios’un Courtenay Brown tarafından hazırlanan grafiğe göre, 2024 yılında perakende satışlardaki artış, 2023'e kıyasla daha yavaş ama yine de pozitif. Uzmanlar, tüketicilerin temel ihtiyaçlar (gıda, enerji) dışındaki harcamalarda daha seçici davrandığını belirtiyor. Özellikle otomobil ve mobilya gibi büyük bütçeli alımlarda yavaşlama gözlemleniyor.
Ekonomik Görünüm ve Federal Rezerv'in Politikaları
ABD Merkez Bankası (Fed), enflasyonu kontrol altına almak için faiz oranlarını yüksek tutmaya devam ediyor. Ancak güçlü harcama verileri, Fed’in faiz indirimine gitmesi konusunda beklentileri ötelemekte. Yatırımcılar, yıl içinde bir veya iki faiz indirimi beklerken, Fed yetkilileri ihtiyatlı bir dil kullanıyor. Bu durum, Fed’in enflasyonla mücadelede başarılı olduğu ancak tüketici harcamalarının ekonomiye destek olmaya devam ettiği bir tablo çiziyor.
Uluslararası Para Fonu (IMF) ise küresel büyüme tahminlerini yukarı yönlü revize ederken, ABD’nin büyümede lokomotif rol oynadığını vurguluyor. Ancak yüksek faizlerin yarattığı borçlanma maliyeti, küçük işletmeler ve ipotek sahipleri üzerinde baskı oluşturuyor.
Türkiye Açısından Değerlendirme
ABD’deki tüketici harcamalarının güçlü seyretmesi, küresel talep ve dolayısıyla Türkiye’nin ihracatı için olumlu bir işaret. Ancak Fed’in faizleri yüksek tutması, gelişmekte olan ülkelerden sermaye çıkışına yol açabilir ve Türk lirası üzerinde baskı yaratabilir. Türkiye’nin yüksek enflasyon sorunu göz önüne alındığında, ABD’deki faiz indirimi beklentilerinin ertelenmesi, Merkez Bankası’nın para politikasında sıkı duruşunu korumasını gerektirebilir. Ayrıca, ABD-Çin ticaret gerilimlerinin olası yansımaları, Türkiye’nin ticaret yolları ve tedarik zincirleri açısından izlenmelidir.
