ABD'de bir federal temyiz mahkemesi, Columbia Üniversitesi'nde okuyan Filistinli öğrenci aktivist Mahmoud Mahdawi'nin serbest bırakılması yönündeki alt mahkeme kararını oy birliğiyle bozdu. Mahdawi, üniversitedeki Filistin yanlısı protestolara liderlik ettiği gerekçesiyle gözaltına alınmıştı. Temyiz mahkemesinin kararı, Başkan Donald Trump yönetiminin yabancı öğrencileri hedef alan göçmenlik politikalarında önemli bir hukuki zafer olarak yorumlanıyor.
Gelişmenin arka planı
Mahmoud Mahdawi, Columbia Üniversitesi'nde lisansüstü eğitim gören bir Filistinli öğrenciydi. Geçtiğimiz aylarda üniversite kampüsünde Gazze'deki savaşı protesto eden öğrenci eylemlerinin örgütleyicilerinden biri olduğu iddiasıyla ABD Göçmenlik ve Gümrük Muhafaza Birimi (ICE) tarafından gözaltına alındı. Mahdawi'nin avukatları, müvekkillerinin ifade özgürlüğü kapsamında meşru protesto hakkını kullandığını ve gözaltının siyasi baskı amacı taşıdığını savundu. Alt mahkeme, Mahdawi'nin serbest bırakılmasına karar vermişti. Ancak Temyiz Mahkemesi, alt mahkemenin yargı yetkisini aştığına hükmetti. Kararda, göçmenlik ve sınır dışı etme işlemlerinin federal yürütme organının takdir yetkisinde olduğu vurgulandı. Mahkeme, Mahdawi'nin ülkeden sınır dışı edilme sürecinin devam etmesine izin verdi.
Bölgesel veya küresel boyut
Bu karar, Trump yönetiminin üniversite kampüslerindeki İsrail karşıtı protestoları bastırmaya yönelik daha geniş bir stratejisinin parçası olarak görülüyor. Yönetim, özellikle yabancı öğrencilere yönelik gözaltı ve sınır dışı işlemlerini artırarak, Filistin yanlısı hareketin ABD'deki etkinliğini kırmayı hedefliyor. Yale, Harvard ve New York Üniversitesi gibi birçok prestijli kurumda benzer operasyonların yapıldığı bildiriliyor. Karar, aynı zamanda ABD'de ifade özgürlüğü ve akademik özerklik konularında tartışmaları yeniden alevlendirdi. Amerikan Sivil Özgürlükler Birliği (ACLU) kararı kınayarak, üniversitelerin siyasi tartışmaların merkezi olmaktan çıkarıldığını belirtti. Öte yandan, kararın Filistin dayanışma hareketine darbe vurduğu yorumları yapılıyor. Uluslararası Af Örgütü, Mahdawi'nin serbest bırakılması çağrısını yinelerken, ABD'deki İsrail yanlısı gruplar kararı memnuniyetle karşıladı.
Türkiye Açısından Değerlendirme
Türkiye, Filistin davasına verdiği destekle bilinirken, ABD'deki bu gelişme Ankara'nın uluslararası kamuoyunda Filistin lehine yürüttüğü söylemleri dolaylı olarak etkileyebilir. Mahdawi kararı, ABD'de ifade özgürlüğüne yönelik kaygıları artırırken, Türk yetkililerin bu durumu Batı'daki çifte standart eleştirilerine malzeme yapması muhtemel. Ayrıca, Türkiye'de okuyan yabancı öğrencilerin sayısının artması ve özellikle Gazze'ye destek protestolarının Türkiye'de de yaygın olması, benzer bir hukuki tartışmanın Türkiye'de yaşanmayacağı anlamına gelmiyor. Türk üniversitelerindeki uluslararası öğrencilerin statüsü ve ifade özgürlüğü konusunda benzer kısıtlamaların gündeme gelip gelmeyeceği takip edilmeli.
