ABD Temsilciler Meclisi, Salı günü yapılan oylamada federal hükümetin 30 Eylül'de kapanmasını önlemek amacıyla geçici bir bütçe tasarısını kabul etti. 220 'ye karşı 205 oyla geçen tasarı, federal kurumların mevcut harcama seviyelerinde 4 Aralık'a kadar faaliyet göstermesine olanak tanıyor. Oylamada 6 Demokrat, Parti liderliğinin aksine oy kullanırken, Cumhuriyetçi Temsilci Kevin McCarthy'nin tutumu dikkat çekti. Tasarı şimdi Senato'ya gönderilecek ve burada geçmesi halinde Başkan Joe Biden'ın imzasına sunulacak.
Geçici bütçenin arka planı ve siyasi dinamikler
Federal hükümetin kapanması, mali yılın sona erdiği 30 Eylül'de bütçe onaylanmazsa gerçekleşiyor. Son yıllarda sık sık yaşanan bu kriz, Kongre'deki partiler arası uzlaşmazlıklardan kaynaklanıyor. Bu kez de Cumhuriyetçiler, harcama kesintileri ve sınır güvenliği gibi konularda taleplerini dile getirirken, Demokratlar mevcut seviyelerin korunmasında ısrar etti. Temsilciler Meclisi Başkanı Nancy Pelosi, tasarının geçmesiyle ülkenin temel hizmetlerinin aksamayacağını belirtti. Ancak muhafazakar kanat, borç tavanı konusunda da bir anlaşma sağlanmadan bütçenin onaylanmaması gerektiğini savunuyor. Tasarıda ek olarak, afet yardımları ve Afganistan'dan tahliye edilenlerin masrafları için de fon ayrıldı.
Bölgesel ve küresel boyut: ABD bütçe krizinin uluslararası yansımaları
ABD federal hükümetinin kapanması, küresel piyasalarda belirsizliğe yol açabiliyor. Daha önceki kapanmalarda, ABD'nin kredi notu düşürülmüş ve ekonomik büyüme yavaşlamıştı. Bu kez de uluslararası yatırımcılar, ABD'nin borç yükümlülüklerini yerine getirememesi endişesiyle tedirgin. Ayrıca, ABD'nin dış yardımları ve diplomatik faaliyetleri de aksayabilir. Özellikle NATO ve diğer ittifaklardaki taahhütlerin yerine getirilmesi, bütçe krizi durumunda tehlikeye girebilir. Analistler, bu geçici bütçenin sadece bir erteleme olduğunu ve asıl mücadelenin borç tavanı ve 2022 mali yılı bütçesi için yapılacağını vurguluyor.
Türkiye Açısından Değerlendirme
ABD'de hükümetin kapanması, Türkiye'yi doğrudan etkilemese de küresel ekonomik istikrarı tehdit edebilecek bir durumdur. ABD'nin olası bir temerrüdü, gelişmekte olan ülkelere sermaye akışını azaltabilir ve Türk lirası üzerinde baskı yaratabilir. Ayrıca, ABD'nin savunma harcamalarındaki kesintiler, Türkiye'nin F-16 modernizasyonu gibi askeri projelerde gecikmelere yol açabilir. Diplomatik olarak, ABD'nin kendi iç siyasi krizi, Türkiye ile ilişkilerdeki diğer dosyaların (S-400, Doğu Akdeniz) arka planda kalmasına neden olabilir. Bu nedenle, Ankara'nın ABD bütçe sürecini yakından takip etmesi ve olası ekonomik dalgalanmalara karşı hazırlıklı olması önemlidir.
