ABD Temsilciler Meclisi, federal hükümetin kapanmasını önlemek amacıyla hazırlanan geçici harcama yetkisi tasarısını 4 Aralık'a kadar uzatan önlemi kabul etti. Cumhuriyetçi Parti liderliğindeki Meclis, ara seçimler öncesinde hükümetin kapanması gibi siyasi açıdan riskli bir konuyu gündemden uzak tutmak için harekete geçti. Tasarı, oylamada 219'a karşı 206 oyla geçerken, Demokratların çoğu ret oyu kullandı. Bu gelişme, Kasım ayında yapılacak ara seçimler öncesinde Kongre'nin bütçe konusundaki kutuplaşmasını bir kez daha gözler önüne serdi.
Geçici bütçe tasarısının içeriği ve siyasi arka planı
Tasarı, federal kurumların 4 Aralık'a kadar faaliyetlerini sürdürebilmesi için gerekli fonları sağlıyor. Böylece Kongre'ye, 2025 mali yılı bütçesini tamamlama konusunda ek süre tanınıyor. Ancak iki parti arasındaki derin görüş ayrılıkları, kalıcı bir bütçe anlaşmasının önündeki en büyük engel olarak duruyor. Cumhuriyetçiler, harcamalarda kesintiye gidilmesini ve sınır güvenliği önlemlerine daha fazla kaynak ayrılmasını talep ederken, Demokratlar sosyal programlara ve iklim değişikliğiyle mücadeleye daha fazla yatırım yapılmasını istiyor.
Meclis Başkanı Kevin McCarthy, tasarının geçmesinin ardından yaptığı açıklamada, "Hükümetin kapanmasını önleyerek Amerikan halkının hizmetlerinin aksamamasını sağladık. Ancak bu geçici bir çözüm; uzun vadeli bir bütçe için çalışmalarımızı sürdüreceğiz" dedi. Demokrat Parti ise tasarıyı "yetersiz" olarak nitelendirdi ve kalıcı bir bütçe için müzakere masasına oturmaya hazır olduklarını belirtti.
Ara seçimlerin bütçe sürecine etkisi
Kasım ayında yapılacak ara seçimler, Kongre'nin her iki kanadındaki sandalye dağılımını yeniden şekillendirecek. Seçim anketleri, Cumhuriyetçilerin Temsilciler Meclisi'nde çoğunluğu koruma şansının yüksek olduğunu, ancak Senato'da Demokratların avantajlı olduğunu gösteriyor. Bu nedenle, her iki taraf da seçim öncesinde kendi tabanını memnun edecek adımlar atmaya çalışıyor. Hükümetin kapanması, seçmenler üzerinde olumsuz bir etki yaratabileceği için her iki parti de bundan kaçınmak istiyor.
Geçici bütçe tasarısının kabul edilmesi, iki partinin de kısa vadeli bir çözümde mutabık kalabileceğini gösterdi. Ancak uzun vadeli bir anlaşma için zorlu müzakerelerin yaşanması bekleniyor. Özellikle sağlık hizmetleri, eğitim ve savunma harcamaları gibi konularda taraflar arasındaki uçurum derinleşiyor.
Türkiye Açısından Değerlendirme
ABD hükümetinin kapanmasının Türkiye'ye doğrudan bir etkisi olmamakla birlikte, küresel piyasalarda belirsizliğe yol açabilir. Geçici bütçe, ABD'nin uluslararası taahhütlerini yerine getirme kapasitesini koruduğu için Türkiye'nin ABD ile olan ekonomik ve askeri ilişkilerinde kısa vadede bir aksama beklenmiyor. Ancak Kongre'deki siyasi kutuplaşma, Türkiye'ye yönelik yaptırım kararları veya savunma işbirliği gibi konularda yasama sürecini yavaşlatabilir. Bu nedenle, Türkiye'nin ABD ile ilişkilerini çeşitlendirme ve stratejik özerklik arayışı devam etmelidir.
