ABD'de temiz enerji satın alma anlaşmalarının (PPA) fiyatları, yapay zeka (AI) veri merkezlerinin artan enerji talebiyle Biden yönetimi dönemindeki sübvansiyonların sona ermesinin aynı anda etkili olmasıyla keskin bir yükselişe hazırlanıyor. Google ve Meta gibi teknoloji devlerinin karbon nötr hedefleri doğrultusunda yaygın olarak kullandığı bu anlaşmaların, önümüzdeki yıllarda megavat-saat başına 30-50 dolar artması bekleniyor. Sektör analistleri, bu durumun ABD'nin yenilenebilir enerji piyasasında bir dönüm noktası olacağını belirtiyor.
Gelişmenin arka planı
ABD'de temiz enerji PPA fiyatları, 2020-2024 arasında Enflasyon Azaltma Yasası (IRA) kapsamındaki vergi teşvikleri sayesinde nispeten düşük seyretmişti. Ancak bu teşviklerin belirli bir kısmı 2025 itibarıyla sona eriyor veya aşamalı olarak azaltılıyor. Öte yandan, AI ve bulut bilişim alanındaki patlama, veri merkezlerinin enerji tüketimini 2022-2030 arasında ikiye katlaması bekleniyor. Bu durum, temiz enerji arzında darboğaz yaratırken, PPA fiyatlarının yenilenebilir enerji projelerinin maliyetini aşmasına yol açıyor. Özellikle Google, Meta, Amazon ve Microsoft gibi şirketler, uzun vadeli sözleşmelerle fiyat artışlarına karşı korunmaya çalışsa da yeni anlaşmalarda bu mümkün olmayacak.
Bölgesel veya küresel boyut
Bu gelişme, ABD ile sınırlı kalmayıp küresel temiz enerji piyasasını da etkileyecek. Avrupa ve Asya'da da benzer teşviklerin sona ermesiyle birlikte, yenilenebilir enerji maliyetlerinin artması bekleniyor. Ancak ABD'nin enerji yoğun teknoloji sektörü, küresel karbon emisyon azaltım hedeflerini tehdit edebilir. Diğer yandan, fiyat artışı, uzun vadede enerji depolama ve nükleer gibi alternatiflere yatırımı hızlandırabilir. Uzmanlar, AI talebinin yönetilmemesi halinde, temiz enerji piyasasında bir balon oluşabileceği uyarısında bulunuyor.
Türkiye Açısından Değerlendirme
Türkiye, yenilenebilir enerji potansiyeli yüksek bir ülke olarak bu gelişmeden doğrudan etkilenmese de, küresel temiz enerji fiyatlarındaki artış, Türkiye'nin enerji ithalat faturasını dolaylı olarak etkileyebilir. Ayrıca, ABD'deki AI kaynaklı enerji talebi, doğal gaz ve kömür fiyatlarını da yukarı çekerek Türkiye'nin enerji maliyetlerini artırabilir. Türkiye'nin yerli yenilenebilir enerji kaynaklarına yaptığı yatırımlar, bu tür küresel fiyat şoklarına karşı bir tampon oluşturabilir. Bununla birlikte, Türk teknoloji şirketlerinin AI merkezli büyümesi, enerji verimliliği ve sürdürülebilir kaynaklara yönelik bir fırsat penceresi sunuyor.
