Küresel teknoloji halka arz (IPO) piyasasında dikkatler yapay zeka devleri Anthropic, OpenAI ve SpaceX'in beklenen büyük halka arzlarına çevrilmişken, Demeter Tactical Investments CEO'su Jeffrey Sexton, ABD'nin bu alanda Çin'in gerisinde kaldığını belirtti. Bloomberg Television'a konuşan Sexton, Ortadoğu'daki devam eden gerilimlerin yarattığı dalgalanmaya rağmen bu yıl teknoloji IPO'larına olan ilginin yeniden canlandığını vurguladı. Sexton, özellikle Çin'in teknoloji şirketlerinin halka arz sayısında ABD'yi geçtiğini ve bu trendin devam edeceğini ifade etti.
Arka Plan: Çin'in Yükselişi ve ABD'nin Zorlukları
Jeffrey Sexton, Demeter Tactical Investments CEO'su, Bloomberg'in 'Horizons Middle East' programında yaptığı açıklamada, “Çin, teknoloji IPO'larında ABD'yi açık ara geride bıraktı. 2023'te Çin'de 300'den fazla teknoloji şirketi halka arz edilirken, ABD'de bu sayı 100'ün altında kaldı. Bu fark giderek büyüyor” dedi. Sexton, ABD'deki düzenleyici belirsizlikler, yüksek faiz oranları ve jeopolitik risklerin yerli şirketleri halka arzdan caydırdığını, buna karşın Çin'de hükümet teşviklerinin ve borsa reformlarının IPO'ları desteklediğini belirtti.
Sexton, Anthropic, OpenAI ve SpaceX gibi büyük isimlerin planladığı halka arzların ABD piyasasına umut aşıladığını ancak bu şirketlerin değerlemelerinin yüksek olması ve piyasa koşullarının hala kırılgan olması nedeniyle bu arzların ertelenebileceğini söyledi. “Ortadoğu'daki savaşın küresel piyasalarda yarattığı belirsizlik enerji fiyatlarını etkiliyor, ancak teknoloji sektörü bu dalgalanmalara rağmen yatırımcı ilgisini çekmeye devam ediyor” diye ekledi.
ABD'li teknoloji devleri Apple, Microsoft ve Amazon'un daha önceki halka arzları küresel yatırımcılar tarafından büyük ilgi görmüştü. Ancak son dönemde Çinli şirketler Alibaba, Tencent ve JD.com'un halka arzları daha fazla yabancı yatırımcı çekiyor. Sexton, “Yatırımcılar artık sadece ABD'ye değil, Asya ve Orta Doğu'daki fırsatlara da yöneliyor” dedi.
Küresel ve Bölgesel Boyut: Orta Doğu ve Asya Dinamikleri
Ortadoğu'daki savaşın yarattığı jeopolitik riskler, petrolden teknolojiye birçok sektörü etkiliyor. Ancak Sexton, bu durumun yatırımcıları alternatif piyasalara yönelttiğini belirtti. “Orta Doğu'daki fonlar, özellikle Suudi Arabistan ve BAE, teknoloji girişimlerine büyük yatırımlar yapıyor. Bu bölge, Çin ve ABD arasında bir köprü haline gelebilir” dedi.
Asya-Pasifik bölgesi, özellikle Çin, Hindistan ve Güneydoğu Asya, teknoloji IPO'larında başı çekiyor. Çin'de Şanghay ve Shenzhen borsaları, teknoloji şirketlerini çekmek için reformlar yaparken, Hong Kong da uluslararası yatırımcılar için cazip merkezler arasında. Hindistan'da ise Flipkart ve OYO gibi şirketler halka arz planları yapıyor.
ABD'de ise SEC'in (Menkul Kıymetler ve Borsa Komisyonu) katı düzenlemeleri ve yüksek muhasebe standartları, bazı şirketleri SPAC (özel amaçlı satın alma şirketleri) gibi alternatif yollara yönlendiriyor. Ancak SPAC'lerin de son dönemde düşüşte olduğu gözleniyor.
Türkiye Açısından Değerlendirme
Türkiye, teknoloji girişimleri ve halka arzlar konusunda hem Çin hem de ABD'nin gerisinde kalmış durumda. Ancak son yıllarda Borsa İstanbul'da teknoloji şirketlerinin halka arzlarında artış görülüyor. Küresel teknoloji IPO trendleri, Türkiye'deki girişimciler için de önemli fırsatlar sunuyor. Özellikle fintech, oyun ve savunma teknolojileri alanında faaliyet gösteren Türk şirketlerinin uluslararası piyasalarda halka arz edilmesi, ülkeye yabancı sermaye girişini artırabilir. Öte yandan, Ortadoğu'daki istikrarsızlık ve küresel faiz artışları, Türkiye'nin de içinde bulunduğu gelişmekte olan piyasaları olumsuz etkileyebilir. Türkiye'nin kendi teknoloji ekosistemini güçlendirmek ve düzenleyici reformlar yapmak için bu küresel eğilimlerden ders çıkarması gerekiyor.
