ABD Tarım Bakanı (USDA) Brooke Rollins, 7 Nisan 2021 Çarşamba sabahı Senato Tarım, Beslenme ve Ormancılık Komitesi önünde ifade veriyor. 60 dakika sürmesi beklenen oturumda, USDA'nın Başkan Donald Trump'ın 2027 mali yılı bütçe talebi kapsamında denetim süreci ve özellikle skandal biti (screwworm) salgınının yeniden canlanması ele alınacak. Bu, ülkenin tarım sektöründe son yılların en kritik dönemeçlerinden biri olarak değerlendiriliyor. Rollins'in, Komite Başkanı Senatör Pat Roberts ve Kıdemli Üye Senatör Debbie Stabenow liderliğindeki soruları yanıtlaması bekleniyor.
Skandal Biti Salgını ve Bütçe Kesintileri Arasında Sıkışan USDA
Skandal biti (Cochliomyia hominivorax), sıcak kanlı hayvanların açık yaralarına yumurta bırakan, larvaların dokuyla beslenerek ölüme neden olduğu bir parazittir. 1950'lerde ABD'de eradike edilen bu zararlı, 2016'da Florida'daki vahşi yaşamda yeniden görülmüş, 2020'de ise yeniden canlanarak hayvancılık sektöründe alarm zillerini çaldırmıştı. USDA'nın 2027 bütçe talebi, skandal bitiyle mücadeleye ayrılan fonun %40 oranında azaltılmasını öngörüyor. Bu karar, hem Demokrat hem de Cumhuriyetçi senatörler tarafından eleştiriliyor.
Rollins, bütçe kısıtlamalarına rağmen USDA'nın haşere kontrol programlarını sürdüreceğini savunuyor. Ancak uzmanlar, fon kesintisinin Meksika sınırındaki steril sinek salma bariyerini zayıflatacağı ve salgının Teksas, Kaliforniya gibi büyük tarım eyaletlerine yayılmasına yol açacağı uyarısında bulunuyor. USDA'nın 2020'de Florida'daki salgını kontrol altına alması 800 milyon dolara mal olmuştu; bütçe kesintisi durumunda bu rakamın katlanarak artması bekleniyor.
Trump Yönetiminin Tarım Politikaları ve Küresel Gıda Güvenliği
Trump yönetiminin 2027 bütçe talebi, USDA'nın kırsal kalkınma, araştırma ve ihracat teşvik programlarında da derin kesintiler içeriyor. Tarım Bakanlığı, özellikle Çin'le ticaret savaşı ve COVID-19 sonrası gıda arz zincirindeki kırılmalar nedeniyle çiftçilerin artan borç yüküyle mücadele ediyor. Senatör Stabenow, "Bu bütçe, skandal biti gibi bir kriz ortasında ABD'deki aile çiftliklerini felakete sürükleyecek" ifadelerini kullandı. Bu durum, küresel gıda ticaretinde ABD'nin öncü rolünü tehlikeye atabilir.
Skandal biti, yalnızca ABD'yi değil, tüm Amerika kıtasını tehdit ediyor. Güney Amerika'dan Orta Amerika'ya kadar yayılma riski olan bu haşere, Meksika'daki sığır ihracatını da vuruyor. USDA'nın etkili mücadelesi, küresel gıda güvenliği için kritik önem taşıyor. Öte yandan, ABD'nin tarımsal Ar-Ge harcamalarındaki kesinti, iklim değişikliğiyle mücadelede geliştirilen dayanıklı tohum ve hayvan sağlığı araştırmalarını da sekteye uğratabilir.
Türkiye Açısından Değerlendirme
ABD'deki skandal biti salgınının Türkiye'ye doğrudan yansıması olmasa da, küresel tarım ticareti ve gıda arzı açısından önemli sonuçlar doğurabilir. Türkiye, ABD'den ithal ettiği canlı hayvan ve et ürünlerinde olası bir ihracat kısıtlamasıyla karşılaşabilir. Ayrıca, USDA'nın bütçe kesintileri, küresel ölçekte biyogüvenlik standartlarının düşmesine neden olabilir. Türkiye'nin, özellikle hayvancılık sektöründe kendi biyogüvenlik protokollerini sıkılaştırması ve ABD'deki gelişmeleri yakından izlemesi gerekiyor. Diğer yandan, ABD'nin tarımsal liderlikteki zayıflaması, Türkiye gibi gelişmekte olan tarım ülkelerine küresel pazarda yeni fırsatlar sunabilir. Ancak bu fırsatların değerlendirilebilmesi için Ar-Ge yatırımları ve ihracat çeşitlendirmesi şart.
