ABD Merkez Kuvvetler Komutanlığı (CENTCOM), 19 Haziran 2025 tarihinde Suriye'nin kuzeybatısında düzenlenen bir hava saldırısında üst düzey bir IŞİD liderini etkisiz hale getirdiğini açıkladı. CENTCOM'un Çarşamba günü yaptığı yazılı açıklamaya göre, operasyon sonucunda Ali Hüseyin el-Uleyvi isimli terörist öldürüldü. Açıklamada, saldırının IŞİD'in bölgedeki faaliyetlerini engellemeye yönelik devam eden ABD çabalarının bir parçası olduğu vurgulandı. Operasyonun sivil kayba yol açmadığı belirtildi.
Operasyonun arka planı ve hedefi
Son yıllarda IŞİD, Suriye ve Irak'ta toprak kaybetmiş olsa da, terör örgütü hücre yapılanmaları ve uyuyan hücreler aracılığıyla bölgede varlığını sürdürüyor. ABD öncülüğündeki uluslararası koalisyon, IŞİD'in lojistik ağlarını ve lider kadrolarını hedef alan hassas operasyonlarla örgütün yeniden toparlanmasını engellemeye çalışıyor. CENTCOM, el-Uleyvi'nin IŞİD içinde üst düzey bir rol üstlendiğini ve örgütün Suriye'deki faaliyetlerinin koordinasyonunda kritik bir figür olduğunu ifade etti. Hava saldırısının, istihbarat çalışmaları sonucu belirlenen hedefe yönelik gerçekleştirildiği kaydedildi.
ABD'nin Suriye'de yaklaşık 900 askeri bulunuyor ve bu güçler özellikle ülkenin kuzeydoğusundaki petrol sahalarının kontrolünde etkin rol oynuyor. Washington yönetimi, IŞİD'in yeniden canlanmasını önlemek için Suriye'deki varlığını sürdürmeyi stratejik bir öncelik olarak görüyor. Bu kapsamda düzenlenen hava saldırıları, örgütün lojistik ve komuta zincirine darbe vurmayı amaçlıyor.
Bölgesel ve küresel boyut
IŞİD'in Suriye'deki varlığı, yalnızca bölgesel istikrarı tehdit etmekle kalmıyor, aynı zamanda küresel terörizm açısından da bir risk oluşturuyor. Son dönemde örgüt, Afrika ve Asya'daki kollarıyla eş zamanlı eylemler düzenleyerek uluslararası gündemde kalmaya çalışıyor. ABD'nin Suriye'deki operasyonları, aynı zamanda Rusya ve İran'ın bölgedeki askeri varlığıyla da kesişiyor. Moskova ve Tahran, Suriye hükümetinin yanında yer alırken, ABD'nin tek taraflı operasyonları zaman zaman tansiyonu yükseltebiliyor.
Operasyonun zamanlaması ise dikkat çekiyor. IŞİD, son aylarda Suriye çölünde küçük çaplı pusu ve saldırılarla varlık göstermeye başlamıştı. CENTCOM'un bu hamlesi, örgütün toparlanma çabalarını sekteye uğratmayı hedefliyor. Ayrıca, IŞİD lideri Ebu Hüseyin el-Hüseyni el-Kureyşi'nin geçen yıl öldürülmesinin ardından örgütün yeni liderlik yapılanması da hedef alınmış olabilir.
Türkiye Açısından Değerlendirme
Türkiye, uzun yıllardır IŞİD'le mücadelede aktif rol oynuyor ve örgütün Suriye'deki varlığını doğrudan güvenlik tehdidi olarak görüyor. ABD'nin bu operasyonu, Türkiye'nin de desteklediği IŞİD'le mücadele çabalarına dolaylı katkı sağlıyor. Ancak Türkiye, ABD'nin Suriye'de PKK/YPG ile iş birliğine devam etmesi nedeniyle Washington'ın bölgedeki politikasını çelişkili buluyor. Bu nedenle, IŞİD'e yönelik operasyonlar Türkiye açısından olumlu karşılansa da, genel ABD stratejisine duyulan güven sarsılmış durumda. Öte yandan, operasyonun sivil kayba yol açmaması, Türkiye'nin hassas olduğu insani boyut açısından da önem taşıyor.
