ABD Başkanı Donald Trump, Suriye'nin teröre destek veren ülkeler listesinden çıkarılması yönünde bir adım attıklarını duyurdu. Beyaz Saray'dan yapılan açıklamada, bu kararın gerekçesi olarak Şam yönetiminin terör örgütleriyle bağlarını kesme ve ülke genelinde istikrarı sağlama yönündeki çabaları gösterildi. Özellikle, terörle mücadelede etkin bir isim olarak öne çıkan Ahmed el-Şaraa liderliğindeki yeni yaklaşımın etkili olduğu belirtildi. Bu gelişme, Suriye iç savaşının başladığı 2011 yılından bu yana uygulanan yaptırımların hafifletilmesi anlamına geliyor.
Kararın arka planı: Şam'ın terörle mücadelede attığı adımlar
ABD Dışişleri Bakanlığı, Suriye'nin teröre destek veren ülkeler listesinden çıkarılması için yürütülen süreçte Şam yönetiminin özellikle son iki yılda terör örgütleriyle bağlarını koparmaya yönelik somut adımlar attığını belirtiyor. Raporda, Suriye güvenlik güçlerinin ülkenin kuzeyinde ve doğusunda faaliyet gösteren radikal gruplara yönelik operasyonları, ayrıca sınır güvenliğini artırmaya yönelik önlemler dikkat çekiyor. Daha önce terör örgütü olarak tanımlanan bazı grupların liderlerine verilen destek kesilirken, Halep ve Şam'da terörle mücadeleye yönelik ortak koordinasyon merkezleri kuruldu. Bu adımlar, ABD'nin terörizmin finansmanı ve lojistik desteğine karşı başlattığı küresel kampanyanın bir parçası olarak değerlendiriliyor.
Bölgesel ve küresel yansımalar
Suriye'nin teröre destek veren ülkeler listesinden çıkarılması, sadece ABD-Suriye ilişkilerinde değil, tüm Ortadoğu dengelerinde değişime yol açabilir. Bu karar, Suudi Arabistan ve Birleşik Arap Emirlikleri gibi Körfez ülkelerinin Suriye'ye yönelik diplomatik açılımlarını hızlandırabilir. Öte yandan İran, Şam yönetiminin Batı'yla yakınlaşmasından rahatsızlık duyabilir; zira Tahran, Suriye'deki nüfuzunu kaybetme endişesi taşıyor. Rusya ise bu gelişmeyi memnuniyetle karşıladı; Moskova, Suriye'nin yeniden inşası sürecinde uluslararası yaptırımların kalkmasının önemine dikkat çekiyor. ABD Kongresi'nde bazı Cumhuriyetçi senatörler karara tepki gösterirken, özellikle İsrail, Suriye'nin Hizbullah ile bağlarının devam ettiği gerekçesiyle süreci yakından izliyor.
Türkiye Açısından Değerlendirme
Türkiye, uzun yıllardır Suriye'de PKK/PYD başta olmak üzere terör örgütleriyle mücadele ediyor ve Şam yönetiminin terörle mücadeledeki samimiyetini sorguluyor. Bu kararın, özellikle sınır ötesi güvenlik riskleri ve Suriyeli mültecilerin geri dönüşü gibi kritik alanlarda Türkiye'nin elini güçlendirebileceği yorumları yapılıyor. Ancak Ankara, terörle mücadelede kriterlerin net çizilmesini ve PKK'nın Suriye'deki varlığının sona ermesini şart koşuyor. Bölgesel güç olarak Türkiye, bu süreçte Şam ile yeni bir diplomatik zemin oluşturma potansiyelini değerlendirebilir.
