Gallup'un yeni anketine göre Amerika Birleşik Devletleri'nde sendikalara verilen destek yüzde 47 ile rekor seviyeye ulaştı. Çeyrek asırda yalnızca ikinci kez Cumhuriyetçilerin çoğunluğu — yüzde 52 — işçi sendikalarını onayladığını belirtti. Bu tablo, ABD'de emek hareketinin siyasi ve ekonomik ağırlığının arttığına işaret ediyor. Ancak uzmanlar, kamuoyu desteğinin somut güce dönüşmesinin kolay olmadığını vurguluyor. Sendikalaşma oranındaki düşüş eğilimi sürerken, destek ile örgütlenme arasındaki makas giderek açılıyor.
Yükselen Dalga: Kamuoyu ve Siyaset
Gallup'un kamuoyu araştırması, ABD'de sendikalara yönelik olumlu algının tarihsel olarak en yüksek noktalardan birine ulaştığını gösteriyor. Anketin dikkat çeken yönü, bu desteğin yalnızca Demokrat seçmenle sınırlı kalmaması. Cumhuriyetçi seçmenin yüzde 52'sinin sendikaları onaylaması, çeyrek asırda yalnızca ikinci kez gerçekleşen bir durum. Bu, emek hareketinin geleneksel olarak Demokrat Parti ile özdeşleşen kimliğinin ötesine geçmeye başladığını gösteriyor.
Sendikalara destek artışı, son yıllarda ABD'de yaşanan grev dalgası ve işyeri örgütlenme hareketleriyle paralellik taşıyor. Amazon depolardan Starbucks şubelerine, otomotiv fabrikalarından sağlık sektörüne kadar birçok alanda işçiler sendikalaşma girişimlerinde bulundu. Yapay zekânın işgücü piyasasında yarattığı belirsizlik, sendikalara olan ilgiyi daha da artıran bir faktör olarak öne çıkıyor. Ankette katılımcıların sendikaların çalışma koşullarını iyileştirme, ücretleri yükseltme ve iş güvencesi sağlama konusundaki rolüne dair olumlu görüş bildirdiği görülüyor.
Ne var ki bu destek, sendikalaşma oranına aynı hızla yansımıyor. ABD'de sendikalı çalışan oranı 1950'lerde yüzde 30'un üzerindeyken bugün yüzde 10 civarına gerilemiş durumda. Kamuoyu desteği ile fiilî örgütlenme arasındaki bu uçurum, işveren direnci, yasal engeller ve eyalet düzeyindeki düzenlemelerden kaynaklanıyor. Emek hareketinin önündeki en büyük sınav, geniş halk desteğini somut örgütlenme başarısına ve siyasi nüfuza dönüştürebilmek.
Küresel Boyut: Emek Hareketinin Dönüşü
ABD'deki gelişme, küresel ölçekte emek hareketlerinin yeniden yükselişe geçtiği bir döneme denk geliyor. Avrupa'da da benzer şekilde sendikalara ilgi artıyor; Birleşik Krallık'ta son yıllarda yaşanan büyük grev dalgaları, Almanya'da toplu iş sözleşmesi görüşmelerinde yaşanan gerilimler ve Fransa'da emeklilik reformuna karşı protestolar bu eğilimin parçası. Küreselleşme ve otomasyonun işgücü piyasalarını dönüştürdüğü bir ortamda, işçilerin kolektif pazarlık gücünü yeniden tesis etme arayışı öne çıkıyor.
Uluslararası Sendikalar Konfederasyonu'nun verilerine göre, dünya genelinde sendikalaşma oranları uzun süredir baskı altında. Ancak pandemi sonrası dönemde yaşanan enflasyon, gelir eşitsizliği ve yaşam maliyeti krizi, sendikalara olan talebi yeniden canlandırdı. ABD'deki anket sonuçları, bu küresel eğilimin en somut göstergelerinden biri olarak değerlendiriliyor. Sendikaların yalnızca üyeleri için değil, genel olarak çalışan kesim için daha iyi ücret ve koşullar sağladığına dair yaygın inanç, kamuoyu desteğini besliyor.
Öte yandan, sendikalara destek artışının siyasi sonuçları merak konusu. ABD'de 2026 ara seçimleri yaklaşırken, emek hareketinin oy potansiyeli her iki partinin de dikkate alması gereken bir unsur haline geliyor. Cumhuriyetçi seçmen arasındaki destek artışı, partinin sendika karşıtı geleneksel çizgisinde yumuşama sinyali olarak okunabilir. Ancak bu desteğin seçim sandığına ne ölçüde yansıyacağı belirsizliğini koruyor.
Türkiye Açısından Değerlendirme
ABD'de sendikalara desteğin rekor seviyeye çıkması, Türkiye için dolaylı ama önemli bir gösterge. Türkiye'de sendikalaşma oranı resmî verilere göre yüzde 14 civarında olsa da fiilî durum bunun altında. ABD'deki gelişme, küresel emek hareketinin yeniden canlandığına işaret ediyor. Bu durum, Türkiye'nin ihracat pazarlarındaki işgücü maliyetleri ve çalışma standartları üzerinden rekabet gücünü etkileyebilir. Ayrıca yapay zekânın istihdam üzerindeki etkisi, Türkiye'de de sendikal örgütlenme ve işgücü politikaları tartışmalarını yakından ilgilendiriyor.
