ABD Senatosu, Başkan Donald Trump'ın İran'a karşı askeri güç kullanma yetkisini sınırlandıran bir yasa tasarısını kabul etti. 23 Haziran Salı günü yapılan oylamada, Senato İran'a yönelik herhangi bir askeri operasyonun başlatılabilmesi için Kongre'nin onayını şart koşan düzenlemeyi onayladı. Tasarı, geçen hafta Temsilciler Meclisi'nden de geçmişti. Bu adım, Trump yönetiminin İran'a yönelik giderek artan gerilimli politikasına karşı Kongre'nin en sert tepkilerinden biri olarak değerlendiriliyor.
Gelişmenin Arka Planı
Senato'da kabul edilen karar, İran'a karşı askeri güç kullanma yetkisini sınırlandırmayı hedefliyor. Tasarı, ABD'nin İran'la olası bir savaşa girmesini engellemek amacıyla, Başkan Trump'ın Kongre onayı olmadan askeri harekât başlatmasını yasaklıyor. Senato'daki oylamada, bazı Cumhuriyetçi senatörler de tasarıya destek verdi. Bu durum, Trump'ın kendi partisi içinde dahi İran konusunda artan bir rahatsızlık olduğunu gösteriyor.
Tasarının Kongre'den geçmesine rağmen, Başkan Trump'ın veto yetkisi bulunuyor. Beyaz Saray, daha önce yaptığı açıklamada, tasarının başkanın anayasal yetkilerini kısıtladığı gerekçesiyle veto edileceğini duyurmuştu. Ancak, Kongre'nin her iki kanadında da kabul edilen bir tasarının vetoyu aşmak için üçte iki çoğunluk gerekiyor. Şu anki siyasi dengeler bu çoğunluğu sağlamak için yeterli görünmüyor.
Bölgesel ve Küresel Boyut
ABD-İran gerginliği, özellikle 2020 başında İranlı general Kasım Süleymani'nin öldürülmesiyle zirveye ulaşmıştı. Bu olay, iki ülkeyi savaşın eşiğine getirmiş, İran'ın misilleme olarak ABD üslerine füze saldırısı düzenlemesiyle gerilim daha da tırmanmıştı. Kongre'nin aldığı bu karar, Trump yönetiminin daha fazla askeri maceraya atılmasını engellemeyi amaçlıyor.
Uluslararası toplum, ABD'nin İran'a yönelik artan baskısını endişeyle izliyor. Özellikle Avrupa Birliği ve Birleşmiş Milletler, barışçıl çözüm çağrıları yaparken, Kongre'nin adımı diplomatik kanalların önemini vurguluyor. Bu gelişme, Ortadoğu'da istikrar arayışları açısından da kritik bir dönemeç olarak değerlendirilebilir.
Türkiye Açısından Değerlendirme
ABD Kongresi'nin İran'a savaş yetkisini kısıtlaması, Türkiye açısından olumlu bir gelişme olarak değerlendirilebilir. Türkiye, İran'la komşu bir ülke olarak, olası bir savaşın doğrudan etkilerinden en çok etkilenecek ülkelerden biridir. Bu karar, Ortadoğu'da bölgesel istikrarın korunmasına katkı sağlayabilir. Ayrıca, Türkiye'nin enerji ihtiyacının önemli bir kısmını karşıladığı İran'la ticari ilişkilerinin zarar görmemesi açısından da kritik öneme sahiptir. Bununla birlikte, ABD'nin İran politikasındaki belirsizlik, Türkiye'nin dış politika dengelerini etkileyebilir.
