ABD Senatosu, Başkan Donald Trump'ın İran'a yönelik askeri müdahalesini sona erdirme yönünde oy kullandı. Bu karar, Temsilciler Meclisi'nin ardından Senato'nun da benzer bir adım atmasıyla, Kongre'nin her iki kanadının da Trump'ın İran politikasına karşı çıktığını gösteriyor. Senato'da kabul edilen karar, Trump'ın İran'la çatışmayı sürdürmesini engellemeyi amaçlıyor. Ancak Trump'ın vetosuyla karşılaşması beklenen karar, Kongre'deki siyasi ayrışmayı da gözler önüne seriyor.
Gelişmenin arka planı
Karar, ABD'nin 3 Ocak'ta İranlı General Kasım Süleymani'yi öldürmesinin ardından tırmanan gerilim sonrası geldi. Süleymani'nin öldürülmesi, Tahran'ın misilleme tehditlerine ve bölgesel bir çatışma korkusuna yol açmıştı. Trump yönetimi, Süleymani'nin ABD hedeflerine yönelik saldırı planladığını savunurken, Demokratlar ve bazı Cumhuriyetçiler bu eylemin Kongre onayı olmadan yapıldığını belirtti.
Senato'da 50'ye karşı 49 oyla kabul edilen karar, Trump'ın İran'la askeri çatışmayı durdurmasını talep ediyor. Karar, Senato'nun savaş yetkilerini hatırlatıyor ve başkanın anayasal savaş ilan etme yetkisini sorguluyor. Ancak kararın bağlayıcı olmadığı ve Trump'ın vetosuyla karşılaşması durumunda, Kongre'nin vetoyu aşmak için üçte iki çoğunluğa ihtiyacı var.
Bölgesel ve küresel boyut
Bu gelişme, ABD-İran ilişkilerinde yeni bir sayfa açılmasına yol açabilir. İran, ABD'nin askeri varlığına karşı sert tepki gösterirken, bölgedeki müttefikler de çatışmanın yayılmasından endişe ediyor. Avrupa Birliği ve Birleşmiş Milletler, tarafları itidal çağrısında bulundu. Öte yandan, Irak ve Yemen'deki milis güçler, ABD hedeflerine saldırılarını artırabilir. Küresel petrol piyasaları da bu belirsizlikten etkileniyor; petrol fiyatları geçici olarak yükseldi ancak daha sonra istikrara kavuştu.
ABD'deki siyasi kutuplaşma, dış politika konusunda da kendini gösteriyor. Cumhuriyetçilerin bir kısmı Trump'ı desteklerken, özellikle Senato'daki Cumhuriyetçi çekimserler, partideki bölünmeyi ortaya koyuyor. Bu durum, 2020 başkanlık seçimleri öncesinde dış politikanın merkezi bir tartışma konusu haline gelebileceğine işaret ediyor.
Türkiye Açısından Değerlendirme
Bu gelişme Türkiye için iki açıdan önem taşıyor. Birincisi, ABD'nin İran'a yönelik askeri müdahalesinin sona ermesi, bölgesel istikrarı artırabilir ve Türkiye'nin güney sınırlarındaki tehditleri azaltabilir. İkincisi, ABD Kongresi'nin savaş yetkilerini sınırlama çabası, Türkiye'nin Suriye'deki PYD/YPG'ye yönelik askeri operasyonlarında ABD'nin olası müdahalesini kısıtlayabilir. Ancak Türkiye, bu kararın bağlayıcı olmaması ve Trump'ın vetosu nedeniyle gerçek etkisinin sınırlı olabileceğini de dikkate almalı.
