ABD Senatosu, 11 Aralık'a kadar federal hükümetin finansmanını sağlayan geçici bütçe tasarısını erken saatlerde kabul ederek, ara seçimler öncesinde bir hükümet kapanmasını önleme yolunda önemli bir adım attı. Tasarı, 90'a karşı 6 oyla geçerken, Cumhuriyetçi senatörlerin çoğunluğunun desteğini aldı. Bu gelişme, Kongre'nin beş haftalık tatile çıkmadan önce Temsilciler Meclisi'ne gönderilen tasarının yasalaşması için son bir fırsat sunuyor.
Geçici Bütçe Tasarısının Detayları
Geçici harcama tasarısı (continuing resolution), federal hükümetin 11 Aralık'a kadar faaliyetlerini sürdürebilmesi için gereken fonları sağlıyor. Bu süre, seçimlerin ardından yeni Kongre'nin toplanmasına ve bütçe müzakerelerinin devam etmesine olanak tanıyacak. Tasarının kabul edilmesi, hükümetin kapanması ihtimalini ortadan kaldırarak, kamu hizmetlerinin kesintisiz devam etmesini ve federal çalışanların maaşlarının ödenmesini güvence altına aldı.
Senato'daki oylama, Cumhuriyetçilerin çoğunluğuyla birlikte Demokratların da desteğini aldı. Ancak, altı senatörün tasarıya karşı oy kullanması, bazı muhafazakar kanatların harcama artışlarına ve göçmenlik politikalarına ilişkin endişelerini yansıtıyor. Tasarı, Temsilciler Meclisi'ne gönderilirken, Meclis'in hafta sonu toplanarak oylama yapması bekleniyor. Kongre, seçimler öncesinde tatile gireceğinden, tasarının yasalaşması için acil bir takvim izleniyor.
Bu geçici bütçe, 2024 mali yılı için kalıcı bir bütçenin kabul edilememesi nedeniyle gündeme geldi. Kongre, 30 Eylül'de sona eren mali yıl için 12 ayrı harcama tasarısını tamamlayamadığından, geçici bir önlem almak zorunda kaldı. Senato Çoğunluk Lideri Chuck Schumer, tasarının kabul edilmesinden duyduğu memnuniyeti dile getirerek, "Bugün biraz nefes alma alanı sağladık. Bu, Kongre'nin seçim sonrası dönemde bütçe müzakerelerine devam edebilmesi için kritik bir adım" dedi.
Siyasi Boyut ve Seçimlere Etkisi
Hükümet kapanması, seçimlere haftalar kala yaşanması halinde, her iki parti için de siyasi bir risk oluşturuyordu. Özellikle, 2018'deki kısmi hükümet kapanması ve 2013'teki bütçe krizi, kamuoyunda olumsuz algılara yol açmıştı. Bu nedenle, her iki parti de seçim öncesi bir kapanmanın seçmenler üzerinde olumsuz etkisi olacağını biliyordu. Tasarının kabulü, Başkan Joe Biden'ın imzasına sunulmadan önce Temsilciler Meclisi'nden geçmesi gerekiyor. Meclis Başkanı Kevin McCarthy, tasarının Meclis'te kabul edileceğini belirtirken, bazı aşırı muhafazakar üyelerin itirazlarına rağmen partisinden yeterli desteği alabileceğini ifade etti.
Bu gelişme, ABD'deki siyasi kutuplaşmaya rağmen, iki partinin de kritik anlarda uzlaşma sağlayabildiğini gösteriyor. Ayrıca, seçim sonrası dönemde bütçe müzakerelerinin nasıl bir seyir izleyeceği merak konusu. Kongre'nin 11 Aralık'a kadar kalıcı bir bütçe üzerinde anlaşması gerekecek; aksi takdirde yeni bir geçici önlem alınması veya hükümetin kapanması gündeme gelebilir.
Türkiye Açısından Değerlendirme
ABD'de hükümetin kapanmaması, küresel ekonomik istikrar açısından olumlu bir sinyal olarak değerlendirilebilir. Hükümet kapanması, ABD ekonomisinde belirsizlik yaratarak küresel piyasaları olumsuz etkileyebilir ve bu durum Türkiye gibi gelişen ülkeleri de dolaylı olarak etkileyebilir. Ayrıca, Senato'nun geçici bütçeyi onaylaması, ABD'nin iç siyasi istikrarının seçim sürecine kadar korunmasına katkı sağlayabilir. Türkiye-ABD ilişkileri açısından, ABD'nin iç siyasi süreçlerinin sorunsuz ilerlemesi, iki ülke arasındaki diyaloğun devamı için önemli. Ancak, bütçe sürecindeki uzun vadeli belirsizlikler, ABD'nin dış politika önceliklerinde değişikliklere yol açabilir; bu nedenle Türkiye'nin Washington'daki gelişmeleri yakından takip etmesi gerekiyor.
