ABD Senatosu, erken Cumartesi saatlerinde, federal hükümetin finansmanını 11 Aralık'a kadar sürdürecek geçici bütçe tasarısını kabul etti. Bu adım, başkent Washington'u, kasım ayındaki başkanlık seçimleri öncesinde hükümetin kapanmasını önlemeye bir adım daha yaklaştırdı. Tasarı, Temsilciler Meclisi'nden geçtikten sonra Başkan'ın imzasına sunulacak. Süreç, Kongre'deki yoğun parti çekişmelerine rağmen, seçim öncesi kaosun önlenmesi açısından kritik bir öneme sahip.
Geçici Bütçenin Ayrıntıları ve Kongre Süreci
Geçici bütçe tasarısı, federal hükümetin faaliyetlerini 11 Aralık 2026'ya kadar finanse etmeyi öngörüyor. Bu süre, milletvekillerine kalıcı bütçe üzerinde müzakereler için zaman tanıyacak. Ancak tasarının, göçmenlik, sağlık ve diğer politika alanlarında herhangi bir kalıcı düzenleme içermediği belirtiliyor. Senato'daki oylama, çoğunluk ve azınlık partilerinden gelen bazı itirazlara rağmen geniş bir destekle sonuçlandı. Özellikle bazı Cumhuriyetçi senatörler, harcama kesintileri ve sınır güvenliği önlemleri eklenmesini talep etmişti, ancak bu öneriler kabul edilmedi.
Tasarının Temsilciler Meclisi'nde de kabul edilmesi bekleniyor. Meclis Başkanı, geçici bütçenin seçim öncesi istikrarı sağlayacağını ve hükümetin kapanmasının önleneceğini umduğunu ifade etti. Muhalefet partisi ise, tasarının yeterli olmadığını ve asıl bütçe müzakerelerinin ertelenmesinin sorunları artıracağını savunuyor. Ancak seçim takvimi nedeniyle, Kongre üyelerinin büyük bir kısmı hükümetin kapanmasına yol açacak bir krize izin vermek istemiyor.
Bölgesel ve Küresel Etkiler
ABD'de hükümetin kapanması riski, yalnızca iç politikayı değil, küresel ekonomiyi de etkileyebilecek bir potansiyele sahip. Hükümetin kapanması, federal hizmetlerin aksamasına, mali piyasalarda belirsizliğe ve ABD'nin uluslararası güvenilirliğine zarar verebilir. Özellikle seçim arifesinde yaşanacak bir kriz, dünya genelindeki yatırımcılar ve müttefikler tarafından endişeyle karşılanacaktı. Bu geçici bütçe, bu riski en azından sonbahar sonuna kadar ortadan kaldırıyor.
Küresel ölçekte, ABD'nin mali politikası, doların değeri, küresel ticaret ve uluslararası borç piyasaları üzerinde doğrudan etkiye sahiptir. Bu nedenle, ABD Kongresi'ndeki bütçe müzakereleri, dünya genelinde yakından takip ediliyor. Geçici bütçenin onaylanması, piyasalarda kısa vadeli bir rahatlama sağlarken, Aralık ayındaki asıl bütçe görüşmelerinin tartışmalı geçmesi bekleniyor.
Türkiye Açısından Değerlendirme
ABD'de hükümetin kapanmasının önlenmesi, küresel ekonomik istikrar açısından olumlu bir gelişme olarak değerlendirilebilir. Türkiye, ABD ile yoğun ticari ve askeri ilişkilere sahip; bu nedenle ABD'deki siyasi istikrar, iki ülke arasındaki ilişkilerin öngörülebilirliği açısından önem taşıyor. Ayrıca, küresel piyasalarda yaşanabilecek dalgalanmalar, gelişmekte olan piyasalar gibi Türkiye ekonomisini de etkileyebilir. Geçici bütçenin kabulü, kısa vadede bu riskleri hafifletmiş olsa da, Aralık ayındaki müzakerelerde tansiyonun yükselmesi durumunda etkileri yeniden gündeme gelebilir. Türk karar alıcıların, ABD bütçe sürecini yakından izlemesi faydalı olacaktır.
