ABD Senatosu, Eylül ayı sonunda federal hükümetin kapanmasını önleyecek geçici bir bütçe tasarısı üzerinde Pazar günü uzlaşma sağladı. Senato Ödenekler Komitesi üyeleri, hükümetin faaliyetlerini Aralık ayının ortasına kadar finanse edecek tasarıyı kabul etmeye hazırlanıyor. İlk usul oylamasının Pazartesi akşamı yapılması beklenirken, Senato liderleri tasarıyı hafta sonu tamamlanmadan geçirmeyi hedefliyor. Bu gelişme, federal hükümetin kapanma eşiğine geldiği kritik bir dönemde Kongre'nin kriz yönetimini gösteriyor.
Gelişmenin Arka Planı
ABD federal hükümeti her yıl Ekim ayında yeni mali yıla girerken, Kongre'nin bütçe onayı zamanında gerçekleşmezse hükümet kapanma riskiyle karşı karşıya kalıyor. Bu yıl da benzer bir tablo yaşandı; Demokratlar ve Cumhuriyetçiler arasındaki bütçe pazarlıkları son ana kadar sürdü. Senato Ödenekler Komitesi Başkanı ve başkan yardımcısı, iki partili bir uzlaşma metni üzerinde anlaşarak tasarıyı genel kurula taşımayı başardı.
Geçici bütçe tasarısı, hükümetin mevcut harcama seviyelerinde Aralık ayının ortasına kadar faaliyet göstermesini sağlayacak. Bu süre zarfında kongrenin kalıcı bir bütçe üzerinde müzakerelere devam etmesi bekleniyor. Tasarının özellikle afet yardımı ve Ukrayna'ya yönelik ek kaynaklar içermesi, ayrıca sınır güvenliği gibi konularda da çeşitli hükümler barındırdığı belirtiliyor.
Senato Çoğunluk Lideri Chuck Schumer, anlaşmanın iki partili desteğe sahip olduğunu vurgularken, Azınlık Lideri Mitch McConnell de tasarının ülke için önemli olduğunu ifade etti. Ancak Temsilciler Meclisi'nde aşırı muhafazakar kanadın direnişi nedeniyle tasarının Meclis'ten geçmesinin zorlu olabileceği yorumları yapılıyor. Meclis Başkanı Kevin McCarthy, kendi partisindeki muhalefete rağmen tasarıyı geçirmek için Demokratlarla iş birliği yapmak zorunda kalabilir.
Bölgesel ve Küresel Boyut
ABD federal hükümetinin kapanması, yalnızca Amerikan iç siyasetini değil, küresel ekonomiyi de yakından ilgilendiriyor. Dünyanın en büyük ekonomisi olan ABD'de yaşanacak bir hükümet kapanışı, küresel piyasalarda dalgalanmalara yol açabilir. Özellikle ABD tahvillerinin güvenli liman niteliği göz önüne alındığında, olası bir kapanışın küresel finansal istikrar üzerinde olumsuz etkileri olabilir.
Ukrayna'ya yönelik askeri ve mali yardımın devamı, Batılı müttefiklerin Rusya'ya karşı yürüttüğü mücadelede kritik önem taşıyor. Analistler, ABD'deki siyasi krizin Ukrayna'ya yapılan yardımları geciktirmesi halinde Kiev'in savaş alanındaki konumunun zayıflayabileceğine dikkat çekiyor. Öte yandan, Çin ile artan rekabet Ortadoğu'daki gelişmeler de dahil olmak üzere, ABD'nin küresel angajmanlarının devamlılığı için bütçenin zamanında geçmesi büyük önem taşıyor.
Türkiye Açısından Değerlendirme
ABD federal hükümetinin kapanmaması, küresel ekonomik istikrar açısından olumlu bir gelişme olarak değerlendirilebilir. Türkiye, ABD ile güçlü ekonomik ve askeri bağlara sahip olması nedeniyle, bu tür bir krizin yaratacağı belirsizliklerden doğrudan etkilenebilir. Ayrıca, ABD'nin bütçe krizi nedeniyle bölgesel politikalarında yavaşlama yaşanması, Türkiye'nin özellikle F-35 programı ve Suriye'deki angajmanları gibi konularda karar süreçlerini etkileyebilir. Ancak, geçici bütçenin kabulü bu riskleri kısa vadede bertaraf etmiş görünüyor.
