ABD Senatörü Ron Wyden, Sağlık ve İnsan Hizmetleri Bakanlığı'nı (HHS), 500'den fazla refakatsiz göçmen çocuğu sınır dışı etmek için 'benzeri görülmemiş yasal bir çerçeve' hazırlamakla suçladı. Oregon eyaletini temsil eden Demokrat senatör, HHS Bakanı Robert F. Kennedy Jr.'a gönderdiği mektupta, kurumun bu adımının göçmen çocukların yasal korunmasını ciddi şekilde zedeleyeceğini belirtti. Wyden, söz konusu planın, federal yasalar ve mahkeme kararlarıyla güvence altına alınan prosedürleri baypas etmeye yönelik olduğunu ifade ederek, HHS'nin bu tür bir uygulamanın daha önce hiç denenmediğini ve yasal dayanaktan yoksun olduğunu vurguladı.
Gelişmenin arka planı
Mektuba göre, HHS'nin hazırladığı yeni çerçeve, özellikle refakatsiz göçmen çocukların sınır dışı sürecini hızlandırmayı hedefliyor. Wyden, bu durumun çocukların sığınma başvurusu yapma, yasal temsilci bulma ve aile birleşimi gibi temel haklarını ihlal edeceğini savundu. Senatör, HHS'nin 'göçmen çocukları birer yük olarak gördüğünü' ve bu nedenle onları en hızlı şekilde ülkeden çıkarmak istediğini öne sürdü. HHS ise şu ana kadar konuyla ilgili resmi bir açıklama yapmadı. Ancak kurumun geçmişte benzer suçlamalarla karşı karşıya kaldığı biliniyor. Özellikle Trump yönetimi döneminde, göçmen çocukların ailelerinden ayrılması ve sınır dışı edilmesi uluslararası kamuoyunda büyük tepki çekmişti.
Wyden, HHS'nin bu planının, Başkan Joe Biden'ın göç politikalarıyla da çeliştiğini belirtti. Biden, seçim kampanyasında daha insani bir göç sistemi vaat etmişti. Ancak sınır güvenliği konusunda artan baskılar ve Cumhuriyetçilerin eleştirileri, yönetimin daha sert önlemler almasına yol açtı. HHS'nin yeni çerçevesi, bu bağlamda değerlendiriliyor. Mektupta ayrıca, sınır dışı edilecek çocukların çoğunun Orta Amerika ülkelerinden (Guatemala, Honduras, El Salvador) geldiği ve şiddet, yoksulluk ya da aile birleşimi nedeniyle ABD'ye sığınmaya çalıştığı ifade edildi.
Bölgesel veya küresel boyut
Bu gelişme, ABD'nin göç politikalarında yeniden sert bir dönemece girdiğini gösteriyor. Özellikle HHS gibi sağlık kurumlarının göçmen çocukların sınır dışı süreçlerine doğrudan dahil olması, insan hakları örgütlerinin tepkisini çekiyor. Amerikan Sivil Özgürlükler Birliği (ACLU) ve diğer STK'lar, bu tür uygulamaların çocukların psikolojik ve fiziksel sağlığına zarar verdiğini belirtiyor. Ayrıca, uluslararası hukukta refakatsiz çocukların sınır dışı edilmesi, çocuğun yüksek yararı ilkesiyle de çelişiyor. Birleşmiş Milletler Çocuk Hakları Sözleşmesi, çocukların sığınma başvurusu yapma hakkını güvence altına alıyor.
Bölgesel olarak, Meksika ve Orta Amerika ülkeleri, bu tür sınır dışı uygulamalarının geri dönüşü olmayan insani krizlere yol açabileceği uyarısında bulunuyor. ABD'den sınır dışı edilen çocukların çoğu, köken ülkelerinde şiddet veya istismarla karşı karşıya kalıyor. Bu durum, göçmen koridorlarında yeni dalgalara neden olabilir. Ayrıca, bu politikanın diğer gelişmiş ülkeler için de emsal teşkil etmesi riski bulunuyor. Avrupa Birliği ülkeleri ve Kanada gibi göçmen alan ülkeler, benzer tartışmaları yaşıyor.
Türkiye Açısından Değerlendirme
Türkiye, son yıllarda Suriye, Afganistan ve diğer bölgelerden kitlesel göç akınıyla karşı karşıya kalmış bir ülke olarak, ABD'deki bu gelişmeyi yakından izlemelidir. Refakatsiz çocukların sınır dışı edilmesi, insani krizlerin yönetiminde etik ve hukuki normların aşındığına işaret etmektedir. Bu durum, uluslararası toplumda göçmen hakları konusunda iki farklı standardın oluşmasına yol açabilir: gelişmiş ülkeler için katı sınır kontrolleri, gelişmekte olan ülkeler için ise yüksek kabul yükümlülükleri. Türkiye, Birleşmiş Milletler ve Avrupa Konseyi nezdinde çocuk haklarının korunması için daha güçlü küresel mekanizmalar talep etmeli ve kendi uygulamalarında insani standartları yükseltmelidir.
