Cumhuriyetçi Parti'nin önde gelen isimlerinden ve eski Başkan Donald Trump'ın en sadık müttefiklerinden biri olan ABD Senatörü Lindsey Graham, 71 yaşında kalp rahatsızlığı sonucu hayatını kaybetti. Graham'ın ölümü, Washington'da ve özellikle Cumhuriyetçi çevrelerde büyük yankı uyandırdı. Güney Carolina Senatörü olarak tanınan Graham, bir dönem Trump'ı sert bir şekilde eleştirmiş ancak daha sonra onun en yakın siyasi ortaklarından biri haline gelmişti. Graham'ın vefat haberi, ABD siyasetinde önemli bir dönemin sona erdiği şeklinde yorumlandı.
Siyasi kariyeri ve Trump ile değişen ilişkisi
Lindsey Graham, 1955 yılında Güney Carolina'da doğdu. Hukuk eğitiminin ardından ABD Hava Kuvvetleri'nde görev yaptı ve daha sonra siyasete atıldı. 1995-2003 yılları arasında Temsilciler Meclisi'nde görev yaptıktan sonra 2003 yılında Senato'ya seçildi. Graham, özellikle dış politika ve savunma konularında uzmanlaştı; Senato Adalet Komitesi'nde ve Silahlı Hizmetler Komitesi'nde önemli roller üstlendi.
Graham'ın siyasi kariyerindeki en dikkat çekici dönüşüm, Donald Trump ile olan ilişkisiydi. 2016 başkanlık seçimleri öncesinde Graham, Trump'ı "ırkçı, yabancı düşmanı ve tehlikeli" olarak nitelendirmişti. Ancak Trump'ın zaferinin ardından Graham, kendisini Trump yönetiminin en sadık savunucularından biri haline getirdi. Bu dönüşüm, siyasi çevrelerde sıkça tartışıldı ve Graham, "Trump'ın golf arkadaşı" olarak anılmaya başlandı. Trump'ın 2020 seçimlerini kaybetmesinin ardından da Graham, eski başkanın seçim hileleri iddialarını destekledi ve 2024 seçimlerinde yeniden aday olması için Trump'a destek verdi.
Bölgesel ve küresel boyut: ABD siyasetinde boşluk
Lindsey Graham'ın ölümü, ABD Senatosu'nda bir boşluk yarattı. Cumhuriyetçi Parti'nin dış politika alanındaki en etkili seslerinden biri olan Graham, özellikle Orta Doğu ve NATO konularında sert bir duruş sergilemişti. Irak Savaşı'nın ateşli savunucularından biri olan Graham, İran'a karşı yaptırımların ve askeri baskının artırılmasını savunuyordu. Ayrıca Afganistan'dan çekilme kararını sert bir şekilde eleştirmiş, bunun ABD'nin güvenilirliğine zarar verdiğini belirtmişti.
Graham'ın vefatı, Senato'da 51-49 Cumhuriyetçi çoğunluğunun korunmasında kritik bir oy kaybı anlamına geliyor. Güney Carolina Valisi Henry McMaster, geçici bir senatör atayacak ve özel bir seçim yapılana kadar bu kişi görevde kalacak. Bu süreç, Cumhuriyetçi Parti içindeki güç dengelerini de etkileyebilir. Graham'ın desteğiyle yürütülen bazı yasa tasarıları ve adaylıklar da askıya alınabilir.
Türkiye Açısından Değerlendirme
Lindsey Graham, Türk-Amerikan ilişkilerinde önemli bir figürdü. Graham, Türkiye'ye yönelik S-400 hava savunma sistemleri nedeniyle uygulanan CAATSA yaptırımlarının kaldırılması için çaba göstermiş, aynı zamanda ABD'nin Suriye'den çekilmesine karşı çıkarak Türkiye'nin sınır güvenliğine yönelik endişelerini anlamıştı. Graham'ın kaybı, ABD Senatosu'nda Türkiye'ye sempati duyan seslerden birinin eksilmesi anlamına geliyor. Öte yandan, Graham'ın İran ve Suriye konusundaki sert tutumu, Türkiye'nin bölgesel çıkarlarıyla zaman zaman çelişmişti. Graham'ın ölümü sonrası, özellikle F-16 satışı ve NATO'nun genişlemesi gibi konularda ABD-Türkiye ilişkilerinde yeni bir denklem oluşabilir.
