ABD'de 5 Kasım 2024'te yapılacak ara seçimler öncesinde Senato yarışına ilişkin yeni bir tahmin, Cumhuriyetçi Parti'nin elverişli seçim haritasına rağmen çoğunluğu kazanmakta zorlanabileceğini ortaya koydu. Siyasi analiz kuruluşu Cook Political Report'un güncellenen değerlendirmesine göre, Cumhuriyetçilerin şu anda Demokratların elinde bulunan ve kıl payı farkla kazanılan sandalyeleri alması beklenirken, partinin kendi savunmasındaki koltukları da koruması gerekiyor. Seçimlerde Senato'daki 100 sandalyenin 34'ü için yarışılacak; bunların 23'ü Demokratlar, 11'i ise Cumhuriyetçiler tarafından tutuluyor. Mevcut durumda Senato'da 51 Cumhuriyetçi, 49 Demokrat bulunuyor; ancak Demokratlar Başkan Yardımcısı Kamala Harris'in eşitlik bozucu oyuyla fiilen 50-50'lik bir dengeye sahip.
Yarışın Kilit Eyaletleri
Tahminler, özellikle Montana, Ohio ve Batı Virginia gibi eyaletlerdeki yarışların kritik olduğunu gösteriyor. Montana'da Demokrat Senatör Jon Tester, kırsal ve muhafazakâr bir eyalette yeniden seçilmek için zorlu bir mücadele veriyor. Ohio'da ise Demokrat Senatör Sherrod Brown, eski Başkan Donald Trump'ın iki kez kazandığı bir eyalette koltuğunu korumaya çalışıyor. Batı Virginia'da Demokrat Senatör Joe Manchin, eyalet genelinde giderek daha Cumhuriyetçi bir tabanla karşı karşıya. Cook Political Report, bu üç eyaleti de 'toss-up' (belirsiz) olarak sınıflandırıyor. Cumhuriyetçilerin bu koltukların en az ikisini kazanması durumunda Senato'da 52 sandalyeye ulaşabileceği hesaplanıyor. Ancak Arizona, Nevada, Pensilvanya ve Wisconsin gibi eyaletlerdeki yarışlar da oldukça çekişmeli geçiyor.
Bölgesel ve Küresel Boyut
Senato kontrolü, ABD'nin iç ve dış politikasını doğrudan etkileyecek. Cumhuriyetçilerin çoğunluğu kazanması halinde, Başkan Joe Biden'ın yargı atamaları, yasama gündemi ve uluslararası anlaşmaları Senato'da ciddi engellerle karşılaşabilir. Özellikle Ukrayna'ya yardım, İsrail'e destek ve Çin'e yönelik sertleşme politikaları gibi konularda Cumhuriyetçilerin daha agresif bir duruş sergilemesi bekleniyor. Ayrıca, 2025'te Kongre'nin onayına sunulacak bazı önemli ticaret anlaşmaları ve iklim politikaları da risk altına girebilir. Seçim sonuçları, ABD'nin küresel liderlik rolünü ve müttefikleriyle ilişkilerini de şekillendirecek.
Türkiye Açısından Değerlendirme
ABD Senatosu'ndaki güç dengesi, Türkiye'yi doğrudan ilgilendiren konularda belirleyici olabilir. Cumhuriyetçilerin çoğunluğu kazanması, özellikle F-16 satışı, Suriye politikası ve Doğu Akdeniz'deki gelişmeler gibi başlıklarda Türkiye aleyhine kararların alınmasını kolaylaştırabilir. Cumhuriyetçi Parti içindeki Yunanistan ve Ermeni lobilerinin etkisi göz önüne alındığında, Türkiye'ye yönelik yaptırım çağrıları daha fazla destek bulabilir. Öte yandan, Demokratların kontrolü elinde tutması, Biden yönetiminin Türkiye ile daha dengeli bir ilişki yürütme çabalarını sürdürmesine olanak tanıyabilir. Ancak her iki durumda da Kongre'deki güç dengesi, Türkiye-ABD ilişkilerinde öngörülemezliği artıracak bir faktör olarak öne çıkıyor.
