ABD'de yapılan yeni bir kamuoyu araştırması, Amerikan seçmenlerinin ulusal güvenlik algısı ile federal hükümetin bu alandaki devasa harcamaları arasında derin bir uçurum olduğunu ortaya koydu. ReThink Media ve Brown Üniversitesi Savaşın Maliyeti Projesi tarafından gerçekleştirilen ankette katılımcılara günlük hayatta kendilerini güvende hissetmelerine neyin katkı sağladığı sorulduğunda, yanıtların Washington'un öncelikleriyle örtüşmediği görüldü. Ankete göre seçmenler, ordunun kendilerini güvende hissettirdiğini kabul ediyor ancak bu rahatlığın her yıl trilyonlarca dolara mal olan bir bütçeyi hak edip etmediği konusunda ciddi şüpheler taşıyor.
Anketin Çarpıcı Sonuçları
ReThink Media ve Brown Üniversitesi Savaşın Maliyeti Projesi'nin ortak çalışması, ülke genelinde 1.200'den fazla kayıtlı seçmenle yapılan geniş çaplı bir anketin sonuçlarını yayımladı. Katılımcılara 'sizi günlük yaşamda güvende hissettiren unsurlar' sorulduğunda, ilk sırayı %73 ile 'aile ve arkadaş desteği' alırken, onu %68 ile 'sağlık hizmetlerine erişim' ve %65 ile 'ekonomik istikrar' izledi. 'Askeri gücümüzün varlığı' ise %52 ile ancak dördüncü sırada kendine yer bulabildi. Daha da dikkat çekici olan, katılımcıların %61'inin 'savunma bütçesinin çok yüksek olduğunu' düşünmesiydi.
Ankette seçmenlere 'ABD'nin savunma harcamaları şu anki seviyesinde kalmalı mı, artırılmalı mı yoksa azaltılmalı mı?' sorusu yöneltildi. Yanıtlar, %47'sinin 'azaltılmalı' dediğini, %28'inin 'mevcut seviyede kalmalı' dediğini ve yalnızca %21'inin 'artırılmalı' yanıtını verdiğini gösterdi. Özellikle genç seçmenler (18-34 yaş) arasında bu oran daha da belirginleşiyor: Gençlerin %55'i savunma harcamalarının azaltılmasını istiyor. Bu veriler, Pentagon bütçesinin yıllık 800 milyar doları aştığı bir dönemde, Amerikan kamuoyunun askeri harcamalara bakışında önemli bir kırılma yaşandığına işaret ediyor.
Güvenlik Algısı ile Harcama Arasındaki Çelişki
Araştırmanın en önemli bulgularından biri, seçmenlerin 'ulusal güvenlik' tanımının çok genişlediği. Geleneksel askeri tehditlerin yanı sıra, salgın hastalıklar, iklim değişikliği, siber saldırılar ve ekonomik krizler de artık güvenlik kavramının içinde değerlendiriliyor. Katılımcıların %67'si 'sağlık krizlerine hazırlıklı olmanın ulusal güvenlik için askeri güçten daha önemli olduğunu' belirtirken, %58'i 'iklim değişikliğiyle mücadeleyi de güvenlik meselesi olarak gördüğünü' ifade etti.
Ancak bu algı değişimine rağmen, federal bütçede savunma harcamaları hâlâ en büyük kalemi oluşturuyor. 2024 mali yılı için öngörülen 886 milyar dolarlık savunma bütçesi, eğitim, sağlık ve çevre koruma gibi alanlara ayrılan toplam kaynağın neredeyse iki katı. Uzmanlar, bu uyumsuzluğun önümüzdeki seçim döneminde siyasi bir tartışma konusu haline geleceğini öngörüyor. Anket ayrıca, seçmenlerin %56'sının 'ABD'nin yurt dışındaki askeri varlığının fazla olduğunu' düşündüğünü ortaya koydu. Özellikle Orta Doğu ve Asya-Pasifik'teki üslerin maliyeti sorgulanırken, katılımcıların yalnızca %22'si 'mevcut askeri angajman seviyesinin doğru olduğunu' söyledi.
Küresel Boyut ve NATO Tartışmaları
Araştırmanın bulguları, yalnızca ABD iç siyasetini değil, aynı zamanda NATO ve küresel güvenlik mimarisini de yakından ilgilendiriyor. ABD'nin NATO bütçesine yaptığı katkı, yıllık 40 milyar doları aşarken, anket katılımcılarının %49'u 'NATO'nun varlığının ABD'nin güvenliğine katkı sağladığını' düşünüyor. Ancak bu oran, 2010'lardaki benzer anketlerin oldukça altında. Özellikle Cumhuriyetçi seçmenler arasında NATO'ya yönelik destek %55'ten %44'e gerilemiş durumda.
Uzmanlar, bu eğilimin sürmesi halinde ABD'nin savunma politikasında önemli değişiklikler olabileceğini belirtiyor. Brown Üniversitesi Savaşın Maliyeti Projesi Direktörü Profesör Neta Crawford, 'Kamuoyu artık güvenliği sadece tanklar ve uçaklarla tanımlamıyor. Pandemi ve iklim krizi, insanların güvenlik anlayışını kökten değiştirdi. Ancak Washington bu değişime ayak uyduramıyor' dedi.
Türkiye Açısından Değerlendirme
ABD'de yükselen bu sorgulama eğilimi, Türkiye'nin güvenlik politikaları açısından da önemli sinyaller taşıyor. NATO müttefiki olarak Türkiye, ABD savunma harcamalarındaki olası kesintilerden doğrudan etkilenebilir. Özellikle F-35 programındaki belirsizlik ve S-400 krizi gibi konular göz önüne alındığında, ABD'deki bütçe tartışmaları Türkiye'nin savunma modernizasyon planlarını da etkileyebilir. Ayrıca, ABD'nin Doğu Akdeniz ve Orta Doğu'daki askeri varlığının sorgulanması, bölgesel güç dengelerinde değişiklik yaratabilir. Bu bağlamda Türkiye'nin, savunma harcamalarının etkinliği konusunda kendi kamuoyu nezdinde benzer bir tartışma yaşamaması için, şeffaf ve verimli bir savunma bütçesi yönetimi benimsemesi önem arz ediyor.
