ABD'de 250. kuruluş yıldönümü yaklaşırken ülke genelinde yayılan mevcut sisteme karşı öfke, siyasi analistlere göre Cumhuriyetçi Parti'nin Temsilciler Meclisi ve Senato'daki çoğunluğu için ciddi bir tehdit oluşturuyor. Başkan Donald Trump'ın onay oranlarındaki düşüşle birleşen bu durum, Kasım 2026 ara seçimleri öncesinde Cumhuriyetçilerin elini zayıflatıyor. Seçmenlerdeki iktidar karşıtı rüzgar, özellikle ekonomik belirsizlik, enflasyon ve sağlık hizmetlerine ilişkin hayal kırıklığından besleniyor. Siyasi gözlemciler, bu eğilimin her iki partiyi de etkilemekle birlikte, mevcut iktidar sahibi olarak Cumhuriyetçiler için daha yıkıcı olabileceğini belirtiyor.
Mevcut sisteme karşı öfke artıyor
Anketler, Amerikalılar arasında mevcut siyasi sisteme duyulan memnuniyetsizliğin son 20 yılın en yüksek seviyelerine ulaştığını gösteriyor. Pew Araştırma Merkezi'nin verilerine göre, halkın yalnızca %25'i ülkenin gidişatından memnun. Ekonomik kaygılar başı çekerken, sağlık reformu, göç politikası ve sosyal güvenlik gibi konular da seçmenin tepkisini çekiyor. Başkan Trump'ın onay oranı %45'e gerilerken, kendi partisi içinde bile eleştiriler yükseliyor. Özellikle Ohio ve Florida gibi kritik eyaletlerde yapılan yerel anketler, Cumhuriyetçi adayların Demokrat rakiplerine karşı zorlandığını ortaya koyuyor. Siyasi analist Larry Sabato, "Bu sadece bir partiye yönelik bir tepki değil; tüm Washington'a karşı bir isyan var" diyerek durumu özetliyor. Seçmenlerin üçte birinden fazlası, mevcut sisteme alternatif olarak bağımsız adaylara yönelmeyi değerlendiriyor.
Enflasyonun yıllık bazda %4,5 seviyesinde seyretmesi ve konut fiyatlarındaki artış, orta sınıfın satın alma gücünü ciddi şekilde aşındırdı. Tarım sektöründe yaşanan zorluklar ve teknoloji şirketlerindeki işten çıkarmalar, işsizlik korkusunu tetikliyor. Cumhuriyetçi liderler, partilerinin ekonomik yönetimini savunmaya çalışsa da, seçmenlerin büyük bir kısmı bu argümanlara ikna olmuş değil. Başkan Trump'ın sosyal medya paylaşımları ve vergi reformu vaatleri, kamuoyundaki olumsuz havayı tersine çevirmeye yetmiyor. Uzmanlar, Cumhuriyetçilerin seçim kampanyalarını klasik "korku ve bölünme" temelinden uzaklaştırıp somut çözüm önerilerine odaklanmaları gerektiğini vurguluyor.
Küresel boyut ve jeopolitik etkiler
ABD'deki iç siyasi dalgalanma, ülkenin dış politikasını da doğrudan etkiliyor. Trump yönetiminin düşen onay oranları, müttefikler nezdinde endişe yaratırken, Çin ve Rusya gibi rakipler bunu fırsat olarak görüyor. NATO ve Avrupa Birliği liderleri, ABD'nin iç siyasi krizi nedeniyle uluslararası taahhütlerinden geri adım atmasından kaygı duyuyor. Özellikle Ukrayna'ya yönelik askeri yardım paketi, Kongre'de Cumhuriyetçilerin çoğunluğu kaybetmesi halinde ciddi bir darbe alabilir. Uzmanlar, Washington'daki istikrarsızlığın Çin'in Tayvan politikasını daha agresif hale getirebileceğini değerlendiriyor. Küresel piyasalar da ABD'deki siyasi belirsizliğe duyarlı tepki veriyor. Dolar endeksindeki dalgalanmalar ve ABD tahvillerindeki getiri artışı, yatırımcıların risk iştahını azaltıyor.
Türkiye Açısından Değerlendirme
ABD'de Cumhuriyetçilerin Kongre çoğunluğunu kaybetmesi, Türk-Amerikan ilişkilerinde kısa vadede önemli bir değişiklik yaratmasa da, orta vadeli etkiler doğurabilir. Demokratların Temsilciler Meclisi'ni kontrol etmesi, F-35 programı ve CAATSA yaptırımları gibi konularda daha sert bir tutum sergilenmesine yol açabilir. Ancak Trump yönetiminin dış politikada kişisel diplomatik manevralara dayalı yaklaşımı, Türkiye'nin bölgesel çıkarları için bazı alanlar açmıştı. Biden döneminde yaşanan gerginliklerin ardından, ABD'deki mevcut sisteme karşı öfkenin yeni bir dış politika yönelimi getirip getirmeyeceği belirsizliğini koruyor. Türkiye, bu belirsiz ortamda ABD ile ilişkilerini çeşitlendirme ve alternatif ittifaklar geliştirme ihtiyacını hissediyor.
