WASHINGTON, 25 Ekim - Bağımsız analistler, ABD'de 3 Kasım ara seçimlerinde Demokratların Temsilciler Meclisi'ni ve muhtemelen Senato'yu kazanma şansının yüksek olduğunu belirtiyor. Bu durum, iki yıllık Cumhuriyetçi kontrolün ardından Washington'da güç dengesini değiştirebilir ve dış politikada önemli değişikliklere yol açabilir. İşte uzmanlara göre Demokratların zaferi halinde ABD dış politikasında yaşanabilecek dört olası değişiklik.
İklim diplomasisi ve Paris Anlaşması
Demokratların Kongre'de çoğunluğu ele geçirmesi, Başkan Donald Trump'ın çevre ve iklim politikalarında önemli değişikliklere yol açabilir. Trump yönetimi, Paris İklim Anlaşması'ndan çekilme kararını açıklamış ve çeşitli çevre düzenlemelerini geri almıştı. Demokratlar, iklim değişikliğiyle mücadelede daha aktif bir rol üstlenmeyi ve uluslararası iklim diplomasisine yeniden katılmayı taahhüt ediyor. Kongre'deki Demokrat çoğunluk, yönetimin iklim politikalarını denetleyebilir ve yeni yasalar çıkararak ABD'nin küresel iklim çabalarına yeniden entegrasyonunu sağlayabilir. Bu değişim, özellikle Avrupa ve Asya'daki müttefikler tarafından olumlu karşılanabilir.
Ticaret savaşları ve gümrük tarifeleri
Demokratlar, Trump'ın agresif ticaret politikalarına karşı daha ılımlı bir yaklaşım benimseyebilir. Trump, Çin başta olmak üzere birçok ülkeye yönelik gümrük tarifeleri uygulamış ve ticaret savaşları başlatmıştı. Demokratlar, serbest ticaret anlaşmalarına daha sıcak bakıyor ve müttefiklerle işbirliğini vurguluyor. Ancak, Demokratların da Çin'e karşı sert bir tutum izlemesi bekleniyor; özellikle insan hakları ve fikri mülkiyet konularında. Kongre'deki Demokrat çoğunluk, yönetimin ticaret politikalarını sorgulayabilir ve yeni ticaret anlaşmalarının onaylanmasını hızlandırabilir. Bu durum, küresel ticaret ortamını yumuşatabilir ve ABD'nin müttefikleriyle ilişkilerini onarabilir.
İran nükleer anlaşması ve Ortadoğu
Demokratlar, Trump'ın 2018'de çekildiği İran nükleer anlaşmasını (JCPOA) yeniden canlandırmak için çaba gösterebilir. Trump yönetimi, anlaşmadan çekilerek İran'a yönelik yaptırımları yeniden uygulamıştı. Demokratlar, diplomasiyi önceliklendirerek İran ile ilişkileri normalleştirmeyi ve bölgesel gerilimi azaltmayı hedefliyor. Kongre'deki Demokrat çoğunluk, yönetimin İran politikasını denetleyebilir ve olası bir anlaşmanın onaylanmasını kolaylaştırabilir. Ancak, İran konusunda Kongre'deki bazı Demokratlar da şüpheci olabilir. Yine de, Demokratların zaferi, Ortadoğu'da diplomatik bir açılımın önünü açabilir.
NATO ve Avrupa güvenliği
Demokratlar, Trump'ın NATO'ya yönelik eleştirilerine ve müttefiklere yönelik baskılarına son verebilir. Trump, NATO üyelerinin savunma harcamalarını artırmaları konusunda sert bir tutum izlemiş ve ittifakın geleceğini sorgulamıştı. Demokratlar, NATO'ya olan bağlılıklarını vurguluyor ve Avrupa güvenliğine daha fazla katkı sağlamayı planlıyor. Kongre'deki Demokrat çoğunluk, yönetimin NATO politikalarını destekleyebilir ve ittifak içindeki işbirliğini güçlendirebilir. Bu değişim, Avrupa başkentlerinde rahatlama yaratabilir ve transatlantik ilişkileri onarabilir.
Türkiye Açısından Değerlendirme
ABD'de Demokratların Kongre'de çoğunluğu kazanması, Türk dış politikası ve ekonomisi açısından hem fırsatlar hem de riskler barındırıyor. Demokratların NATO'ya bağlılığı ve Avrupa güvenliğine önem vermesi, Türkiye'nin ittifak içindeki konumunu güçlendirebilir. Ancak, Demokratların insan hakları ve demokrasi konularındaki hassasiyeti, Türkiye ile ilişkilerde gerginliğe yol açabilir. Özellikle Suriye ve Doğu Akdeniz politikaları ile S-400 meselesi, Kongre'deki Demokrat çoğunluk tarafından daha fazla sorgulanabilir. Ticaret politikalarında yumuşama, Türk ekonomisi için olumlu olabilir; ancak ABD'nin Çin'e yönelik tutumu ve olası yeni yaptırımlar, Türkiye'yi dolaylı olarak etkileyebilir. İran nükleer anlaşmasının canlandırılması, bölgesel istikrar açısından Türkiye'nin lehine olabilir. Genel olarak, Demokratların zaferi, Türkiye-ABD ilişkilerinde yeni bir dönemin kapısını aralayabilir, ancak bu dönemin nasıl şekilleneceği, somut politika adımlarına bağlı.
