ABD Kongresi’nde sunulan yeni savunma bütçesi tasarısı, Ukrayna’ya 900 milyon doların üzerinde askeri yardım öngörürken, Pentagon’un adının ‘Savaş Bakanlığı’ (Department of War) olarak değiştirilmesini de içeriyor. Tasarı, henüz yasalaşma yolunda birçok aşamadan geçmeyi bekliyor. Cumhuriyetçi ve Demokrat vekillerin ortak hazırladığı metin, özellikle isim değişikliği maddesiyle dikkat çekiyor. Pentagon, 1947 yılında Savaş Bakanlığı’ndan Savunma Bakanlığı’na dönüştürülmüştü. Yeni tasarı, bu kararın geri alınmasını ve bakanlığın orijinal adına kavuşmasını öngörüyor.
Tasarının ayrıntıları ve siyasi arka planı
Tasarı, ABD’nin Ukrayna’ya yönelik askeri desteğini sürdürmeyi hedefliyor. 2024 mali yılı için hazırlanan savunma bütçesinde, Ukrayna’ya 900 milyon doların üzerinde fon ayrılması planlanıyor. Bu fonun bir kısmı, Ukrayna ordusunun eğitimi, teçhizat temini ve lojistik destek için kullanılacak. Ayrıca, tasarıda İsrail ve Tayvan’a yönelik savunma yardımları da yer alıyor. Pentagon’un isminin değiştirilmesi ise sembolik bir adım olarak görülüyor. Destekleyenler, bu değişikliğin bakanlığın asli görevini vurgulayacağını savunurken, karşı çıkanlar ise bunun ‘savaş yanlısı’ bir imaj yaratabileceğini belirtiyor. Tasarının komitede kabul edilmesi, ardından Temsilciler Meclisi ve Senato’da oylanması gerekiyor. Süreç birkaç ayı bulabilir.
Küresel savunma harcamalarına etkisi
ABD’nin savunma harcamalarındaki bu artış, küresel silahlanma yarışını tetikleyebilir. Özellikle Ukrayna savaşının devam ettiği bir dönemde, Batılı müttefiklerin de savunma bütçelerini artırması bekleniyor. NATO ülkeleri, GSYİH’lerinin yüzde 2’sini savunmaya ayırma taahhüdünü yerine getirmeye çalışıyor. ABD’nin bu hamlesi, Asya-Pasifik bölgesinde de yankı buluyor. Tayvan’a yapılan yardım, Çin’in tepkisini çekebilir. Pentagon’un isim değişikliği ise bazı çevrelerde ‘ABD’nin artık barış değil, savaş odaklı bir politika izlediği’ şeklinde yorumlandı.
Türkiye Açısından Değerlendirme
Bu gelişme, Türkiye’nin savunma politikaları açısından dolaylı etkiler doğurabilir. ABD’nin Ukrayna’ya yardımı sürdürmesi, Rusya ile gerilimi artırabilir ve Karadeniz’deki güvenlik dengelerini etkileyebilir. Türkiye, Montrö Boğazlar Sözleşmesi’ni uygularken bu gerilimi dengelemek durumunda kalabilir. Ayrıca ABD’nin savunma bütçesindeki artış, Türkiye’nin F-16 modernizasyonu gibi savunma alımlarını etkileyebilir. İsim değişikliği sembolik olsa da, ABD’nin daha agresif bir dış politika izleyebileceğine işaret ediyor. Türkiye, NATO içindeki konumunu korurken bu tür gelişmeleri yakından takip etmelidir.
