ABD Başkanı Donald Trump'ın özel temsilcisi Steve Witkoff'un Rusya Devlet Başkanı Vladimir Putin'e yönelik övgü dolu sözleri, Washington'un Moskova'ya karşı yürüttüğü diplomaside samimiyetsiz bir stratejinin ilk işareti olarak değerlendiriliyor. Ukrayna'da çocuklar hava saldırılarından korunmak için sığınaklara inerken ve hayatlarını kaybederken, ABD yönetiminden gelen açıklamalar, savaşın ilk kurbanının hakikat olduğu sözünü hatırlatıyor. Witkoff'un Putin'i 'insani' olarak nitelendirmesi, Moskova'nın Ukrayna'ya yönelik saldırılarını meşrulaştırma çabası olarak yorumlanıyor.
Diplomaside Yanıltıcı Adımlar
Andrew Roth'un The Guardian'da kaleme aldığı habere göre, Witkoff'un Putin'e yönelik aşırı iltifatları, Beyaz Saray'ın Rusya ile ilişkilerinde yeni bir dönemin başlangıcı olabilir. Trump yönetimi, Moskova'nın Ukrayna konusunda 'iyi durumda' olduğunu savunarak, Rusya'nın saldırılarını görmezden geliyor. Bu tutum, Ukrayna'da sivil kayıpların arttığı bir dönemde gelmesi nedeniyle eleştiriliyor. Uzmanlar, ABD'nin bu yaklaşımının, Rusya'nın işgalini meşrulaştırma ve Ukrayna'nın direnişini zayıflatma riski taşıdığını belirtiyor.
Witkoff'un açıklamaları, ABD'nin geleneksel olarak Rusya'ya karşı sert tutumundan sapma olarak görülüyor. Trump, seçim kampanyası sırasında Rusya ile ilişkileri yeniden tesis etme sözü vermişti. Ancak bu sözler, Ukrayna'daki savaşın gerçekleriyle çelişiyor. Putin'in 'insani' olarak tanımlanması, Rusya'nın sivillere yönelik saldırılarını örtbas etme çabası olarak yorumlanıyor.
Ukrayna'da Çocuklar Ölüyor
Habere göre, Ukrayna'da çocuklar her gün hava saldırıları nedeniyle hayatını kaybediyor. Son haftalarda artan saldırılarda birçok sivil hedef alındı. Ukraynalı yetkililer, Rusya'nın savaş suçu işlediğini belirterek uluslararası toplumu göreve çağırıyor. Ancak ABD yönetiminden gelen açıklamalar, bu çağrıları gölgede bırakıyor. Witkoff'un sözleri, Ukrayna halkında hayal kırıklığı yaratırken, Avrupa başkentlerinde de endişeyle karşılandı.
Rusya'nın Ukrayna'ya yönelik saldırıları, 2022'den bu yana devam ediyor. Birleşmiş Milletler verilerine göre, binlerce sivil hayatını kaybetti, milyonlarca kişi yerinden edildi. Son dönemde ise Rusya, enerji altyapısına ve sivil yerleşim yerlerine yönelik saldırılarını yoğunlaştırdı. Ukrayna Devlet Başkanı Volodimir Zelenskiy, Batı'dan daha fazla hava savunma sistemi talep ediyor, ancak ABD'nin tutumu bu talepleri yanıtsız bırakıyor.
Bölgesel ve Küresel Boyut
ABD'nin Rusya'ya yönelik bu yeni tutumu, NATO içinde de soru işaretleri yaratıyor. Avrupa müttefikleri, Washington'un Moskova'ya karşı yumuşamasından endişe duyuyor. Özellikle Doğu Avrupa ülkeleri, Rusya'nın yayılmacı politikalarına karşı ABD'nin garantörlüğünün sorgulanmasından korkuyor. Uzmanlar, Trump yönetiminin Rusya ile yakınlaşmasının, ittifak içinde çatlaklara yol açabileceğini belirtiyor.
Diğer yandan, Witkoff'un açıklamaları, ABD'nin Ukrayna'ya verdiği desteğin azalabileceği sinyali olarak da okunuyor. Kongre'de Ukrayna'ya yardım paketleri konusunda yaşanan tartışmalar, yönetimin tutumuyla birleşince, Kiev'in elini zayıflatıyor. Rusya ise bu durumdan faydalanarak saldırılarını sürdürüyor.
Uluslararası kamuoyu, ABD'nin Rusya'ya karşı tutumunu yakından izliyor. Birçok ülke, Ukrayna'nın toprak bütünlüğünü destekleme çağrısını yineliyor. Ancak ABD'nin bu çağrılara ne kadar kulak vereceği belirsiz. Trump'ın 'önce Amerika' politikası, küresel liderlik rolünü sorgulatıyor.
Türkiye Açısından Değerlendirme
Türkiye, Ukrayna krizinde denge politikası izleyerek hem Rusya hem de Ukrayna ile ilişkilerini sürdürüyor. ABD'nin Rusya'ya yönelik yumuşak tutumu, Türkiye'nin arabuluculuk rolünü zayıflatabilir. Ankara, tahıl koridoru anlaşması ve esir takası gibi konularda önemli adımlar atmıştı. Ancak ABD'nin Putin'e gösterdiği iltifat, Moskova'nın elini güçlendirerek Türkiye'nin arabuluculuk çabalarını baltalayabilir. Ayrıca, ABD'nin Ukrayna'ya desteği azaltması, Karadeniz'de güvenlik dengesini değiştirebilir. Türkiye, bu gelişmeleri yakından takip ederek, bölgesel istikrarı korumak için diplomatik girişimlerini sürdürmeli.
