ABD Donanması liderliğindeki Rim of the Pacific (RIMPAC) 2026 tatbikatı, Pasifik'te deniz aşamasına geçti. Hawaii'deki Joint Base Pearl Harbor-Hickam'dan savaş gemileri ve insansız su üstü araçlarının ayrılmasıyla başlayan tatbikat, 26 ülkenin katılımıyla bölgesel deniz güvenliğini test ediyor. Bu yılki tatbikat, özellikle insansız sistemlerin yoğun kullanımı ve Çin ile Rusya'nın artan deniz faaliyetlerine karşılık olarak dikkat çekiyor. RIMPAC, her iki yılda bir düzenlenen en büyük uluslararası deniz tatbikatı olarak biliniyor.
Gelişmenin Arka Planı: RIMPAC 2026'nın Kapsamı ve Hedefleri
RIMPAC 2026, 29 Haziran'da başladı ve 3 Ağustos'a kadar sürecek. Deniz aşaması, 10 Temmuz itibarıyla aktif hale geldi. Tatbikata 40'tan fazla gemi, 3 denizaltı, 200'den fazla uçak ve yaklaşık 25.000 personel katılıyor. Katılımcı ülkeler arasında Avustralya, Japonya, Güney Kore, Filipinler, Britanya ve Fransa gibi bölgesel aktörler bulunuyor. Özellikle insansız yüzey araçları (USV) ilk kez bu ölçekte kullanılıyor – ABD Donanması, Sea Hunter ve ACTUV gibi prototipleri test ediyor.
Pasifik Okyanusu'ndaki bu yoğun faaliyet, Çin'in Doğu Çin Denizi ve Güney Çin Denizi'ndeki hak iddialarına karşı bir caydırıcılık mesajı taşıyor. ABD, müttefikleriyle birlikte serbest seyrüsefer ilkesini vurgularken, aynı zamanda Çin'in askeri genişlemesini dengelemeyi hedefliyor. Tatbikatın bir diğer önemli boyutu da siber ve elektronik harp tatbikatları – bu alanlarda Çin'in daha agresif olduğu iddia ediliyor.
Geçtiğimiz hafta boyunca, USS Carl Vinson uçak gemisi ve USS America amfibi hücum gemisi de dahil olmak üzere çok sayıda gemi Hawaii'den ayrıldı. Ayrıca, Güney Kore ve Japonya'dan gelen savaş gemileri de birleşme tatbikatları yaptı. RIMPAC, savaş senaryolarının yanı sıra insani yardım ve afet müdahalesi eğitimlerini de içeriyor.
Bölgesel ve Küresel Boyut: Pasifik'te Güç Dengesi
RIMPAC 2026, sadece askeri bir tatbikat değil, aynı zamanda ABD'nin Pasifik'e yönelik stratejik taahhüdünün bir göstergesi. Çin, bu tatbikatı 'hegemonik' olarak nitelendirirken, kendi deniz tatbikatlarını artırıyor. Rusya ise Kuzey Pasifik'teki faaliyetlerini yoğunlaştırmış durumda. Uzmanlar, RIMPAC'ın bölgedeki gerginliği artırabileceğini, ancak aynı zamanda yanlış anlaşılmaları önlemek için kuralların netleştirilmesine de katkı sağladığını belirtiyor.
Tatbikatın bu yılki özelliği, insansız sistemlerin entegrasyonu. ABD Donanması, mürettebatlı ve mürettebatsız gemileri birlikte çalıştırmayı hedefliyor. Bu, gelecekteki otonom savaş gemileri için bir hazırlık niteliği taşıyor. Ayrıca, yapay zeka destekli karar destek sistemleri test ediliyor. Çin ise kendi insansız deniz araçlarını geliştiriyor – bu alan rekabetin yeni odağı haline geldi.
Ekonomik boyutta ise Pasifik ticaret yollarının güvenliği ön planda. Dünya deniz ticaretinin yarısından fazlası bu sulardan geçiyor. Herhangi bir çatışma, küresel tedarik zincirlerini etkileyebilir. Bu nedenle RIMPAC, ABD'nin deniz ticaretini koruma taahhüdünü de yansıtıyor.
Türkiye Açısından Değerlendirme
Türkiye, NATO üyesi olarak Pasifik'teki bu gelişmeleri yakından takip etmelidir. Her ne kadar Türkiye'nin doğrudan katılımı olmasa da, ABD'nin Pasifik'e odaklanması NATO'nun Avrupa kanadındaki kaynakları etkileyebilir. Özellikle Doğu Akdeniz ve Karadeniz'deki Türk çıkarları, ABD'nin deniz gücü dağılımından etkilenebilir. Ayrıca, insansız deniz araçlarındaki gelişmeler, Türkiye'nin kendi insansız gemi projeleri (örneğin ULAS) için önemli dersler içeriyor. Pasifik'teki güç mücadelesi, Türkiye'nin deniz stratejisini ve ittifaklarını gözden geçirmesi için bir fırsat sunuyor.
