ABD Ulusal Karayolu Trafik Güvenliği İdaresi (NHTSA), Tesla'nın yaklaşık 376 bin elektrikli aracında hidrolik direksiyon sistemine ilişkin başlattığı soruşturmayı resmen sonlandırdı. Ajans, soruşturma kapsamında herhangi bir yapısal kusur tespit edilemediğini ve konunun kapatıldığını duyurdu. Ancak Tesla'nın 2025 yılının başlarında söz konusu araçları gönüllü olarak geri çağırdığı ve bu geri çağırmanın, NHTSA'nın soruşturmasına yanıt olmadığını açıkladığı hatırlatıldı.
Soruşturmanın arka planı ve Tesla'nın hamlesi
NHTSA, hidrolik direksiyon desteğinin aniden kaybolmasına ilişkin çok sayıda şikayet almasının ardından 2024 yılında bir ön değerlendirme başlatmıştı. Soruşturma, 2020-2023 model yılları arasındaki Model 3 ve Model Y araçlarını kapsıyordu. Şikayetlerde, sürücülerin direksiyonu çevirmekte zorlandığı ve bazı durumlarda kontrolü kaybetme riski yaşadığı belirtiliyordu. NHTSA, incelemeler sonucunda direksiyon yardım kaybının genellikle düşük hızlarda meydana geldiğini ve sürücülerin aracı durdurarak yeniden başlatmasıyla sorunun çözüldüğünü tespit etti.
Tesla, resmi bir geri çağırma emri olmaksızın Şubat 2025'te söz konusu araçlar için bir yazılım güncellemesi yayımladı. Şirket, güncellemenin hidrolik direksiyon sisteminin daha kararlı çalışmasını sağladığını ve sorunun temel nedenini ortadan kaldırdığını açıkladı. Tesla yetkilileri, NHTSA'nın soruşturmasına atıfta bulunmadan yaptığı bu açıklamada, müşteri memnuniyeti ve araç performansını artırma amacı taşıdıklarını vurguladı. Ancak bağımsız uzmanlar, geri çağırmanın zamanlamasını dikkat çekici buldu.
Küresel boyut ve güvenlik tartışmaları
Bu gelişme, elektrikli araçlarda yazılım temelli müdahalelerin fiziksel kusurlara göre ön plana çıktığı bir dönemde gerçekleşiyor. Geleneksel otomobil üreticileri genellikle fiziksel bileşen değişimi gerektiren geri çağırmalar yaparken, Tesla'nın yazılım güncellemesiyle çözüm sağlaması, sektörde bir örnek teşkil ediyor. Ancak bu durum, “over-the-air” (kablosuz) güncellemelerin yeterli güvenlik standardını sağlayıp sağlamadığı sorusunu da gündeme getiriyor. NHTSA'nın soruşturmayı sonlandırması, en azından bu spesifik sorunun ciddi bir güvenlik riski oluşturmadığı yönünde yorumlanıyor.
ABD dışında, Avrupa Birliği ve Çin'de de benzer şikayetler kaydedilmişti. Avrupa'da faaliyet gösteren Tesla kullanıcı grupları, benzer sorunlar yaşadıklarını ancak NHTSA'nın kararının Avrupa düzenleyicileri üzerinde bağlayıcı bir etkisi olmadığını belirtiyor. Bu nedenle, Avrupa Birliği'nin kendi incelemesini sürdürüp sürdürmeyeceği merak konusu.
Türkiye Açısından Değerlendirme
Türkiye, Tesla araçlarının resmi satışının yapılmadığı bir pazar olmakla birlikte, artan sayıda kullanıcı ikinci el yollarla Tesla satın almaktadır. Bu durum, hidrolik direksiyon sorununun Türkiye'deki Tesla kullanıcılarını da potansiyel olarak etkilediği anlamına geliyor. NHTSA'nın soruşturmayı kapatması, Türkiye'deki kullanıcılar için bir güvence sağlamasa da Tesla'nın yazılım güncellemesi uygulaması sayesinde sorunun büyük ölçüde çözüldüğü söylenebilir. Ekonomik açıdan, Türkiye'nin elektrikli araç dönüşümünde önemli adımlar attığı bir dönemde, bu tür güvenlik tartışmaları tüketici güvenini etkileyebilir. Yerli otomobil projesi Togg'un da benzer yazılım tabanlı güncelleme stratejileri izlemesi, bu olayı Türkiye açısından daha yakından takip edilmesi gereken bir örnek haline getiriyor.
