ABD Afrika Komutanlığı (AFRICOM) Komutanı Orgeneral Dagvin Anderson, ABD'nin Mayıs ayında Nijer'de düzenlenen ortak operasyonun ardından ülkedeki askeri güçlerini çektiğini açıkladı. Anderson, operasyonu Afrika'da gelecekteki güvenlik işbirliği için bir model olarak tanımladı ve IŞİD'e yönelik bu operasyonun bölgesel istikrar açısından kritik öneme sahip olduğunu vurguladı. ABD'nin Nijer'deki askeri varlığı, Sahel bölgesindeki terörle mücadele çabalarının bir parçasıydı; ancak Nijer'deki siyasi değişimler ve askeri yönetimin talepleri doğrultusunda güçlerin çekilmesi kararlaştırıldı.
Operasyonun detayları ve işbirliği modeli
Operasyon, Nijer güvenlik güçleri ve ABD özel kuvvetlerinin ortaklaşa düzenlediği bir baskın olarak planlandı. Hedef, Sahel bölgesinde faaliyet gösteren IŞİD bağlantılı militan grupların bir kampıydı. Operasyon sırasında çok sayıda militan etkisiz hale getirilirken, Nijer güçlerinin sahadaki etkinliği dikkat çekti. Anderson, bu tür ortak operasyonların, yerel güçlerin kapasitesini artırmada ve terör tehditlerini bertaraf etmede önemli bir araç olduğunu belirtti.
ABD'nin Nijer'den çekilmesi, özellikle askeri yönetimin iktidara gelmesinin ardından artan diplomatik gerilimlerle birlikte geldi. Nijer'deki askeri yönetim, ABD askerlerinin ülkede kalmasına yönelik anlaşmaları gözden geçirme talebinde bulunmuştu. ABD ise, çekilme kararının Nijer'in egemenliğine saygı çerçevesinde alındığını ve iki ülke arasındaki güvenlik işbirliğinin alternatif kanallardan devam edeceğini duyurdu.
Bölgesel ve küresel boyut
Sahel bölgesi, son yıllarda terör gruplarının en aktif olduğu alanlardan biri haline geldi. Mali, Burkina Faso, Nijer ve Çad gibi ülkeler, El Kaide ve IŞİD bağlantılı grupların saldırılarıyla karşı karşıya. ABD'nin Nijer'den çekilmesi, bölgede Fransa gibi diğer Batılı ülkelerin de askeri varlığını azaltmasıyla birlikte, güvenlik boşluğu endişelerini artırıyor. Öte yandan, Rusya'nın Wagner grubu aracılığıyla Sahel'de nüfuzunu genişletme çabaları, bölgesel güç dengelerini değiştirebilir.
Anderson, AFRICOM'un Afrika'daki terörle mücadele stratejisinin, yerel güçleri eğitme ve donatmaya odaklandığını yineledi. Nijer'deki modelin, diğer Afrika ülkelerinde benzer işbirlikleri için örnek teşkil edebileceğini belirtti. Ancak, ABD'nin çekilmesi, bu modelin sürdürülebilirliği konusunda soru işaretleri yaratıyor.
Türkiye Açısından Değerlendirme
Türkiye, Afrika'da özellikle Sahel bölgesinde artan terör tehdidine karşı askeri işbirliği ve insani yardım faaliyetleri yürütmektedir. ABD'nin Nijer'den çekilmesi, bölgede oluşabilecek güç boşluğunu doldurma arayışlarını hızlandırabilir. Türkiye, Libya ve Somali'de olduğu gibi, Nijer'de de askeri eğitim ve danışmanlık desteği sağlayarak istikrarı destekleme potansiyeline sahiptir. Bu gelişme, Türkiye'nin Afrika'da artan nüfuzu ve bölgesel güvenlik mimarisindeki rolü açısından stratejik bir fırsat olarak değerlendirilebilir; ancak aynı zamanda Türkiye'nin Rusya ile rekabet ettiği bir alanı da işaret etmektedir.
