ABD Başkanı Donald Trump yönetimi, Microsoft da dahil olmak üzere birden fazla teknoloji firmasının yabancı çalışanlarına yeşil kart almasına imkan tanıyan göçmenlik programını askıya aldığını açıkladı. Yönetim, işçi vizesi sisteminin yaygın şekilde suiistimal edildiğini öne sürüyor. Bloomberg'in haberine göre, karar özellikle Silikon Vadisi'nde büyük yankı uyandırdı.
Gelişmenin Arka Planı
Trump yönetimi, uzun süredir göçmenlik sisteminde reform yapılması gerektiğini savunuyor. Bu kapsamda atılan son adım, teknoloji şirketlerinin yabancı çalışanlarını istihdam etmek için kullandığı vize programlarını hedef alıyor. Söz konusu program, ABD'de çalışan nitelikli yabancı işçilere kalıcı oturma izni (yeşil kart) sağlıyordu. Yönetim, programın kötüye kullanıldığını ve Amerikalı işçilerin aleyhine sonuçlar doğurduğunu iddia ediyor.
Microsoft'un yanı sıra birçok teknoloji devi, bu program aracılığıyla binlerce yabancı mühendis ve yazılımcıyı ABD'ye getirmişti. Ancak yönetim, programın denetimden yoksun olduğunu ve bazı şirketlerin düşük ücretli yabancı işçileri tercih ederek Amerikalı çalışanları işe almadığını savunuyor. Bu iddialar, uzun süredir tartışılan H-1B vize programına yönelik eleştirilerin bir uzantısı niteliğinde.
Kararın ne zaman yürürlüğe gireceği ve hangi firmaları kapsayacağı henüz netleşmedi. Ancak Bloomberg'in aktardığı bilgilere göre, programın askıya alınması bazı şirketler için sürpriz oldu. Teknoloji sektörü temsilcileri, kararın ABD'nin küresel teknoloji liderliğini zayıflatabileceği uyarısında bulunuyor. Öte yandan, göçmenlik avukatları ve insan hakları örgütleri, kararın aileleri böleceğini ve ekonomik büyümeyi yavaşlatacağını belirtiyor.
Bölgesel ve Küresel Boyut
ABD'nin vize programını askıya alması, küresel teknoloji ekosisteminde önemli yankılar uyandırabilir. Silikon Vadisi'ndeki birçok girişim ve dev şirket, nitelikli iş gücünü büyük ölçüde yabancı çalışanlardan sağlıyor. Programın askıya alınması, bu şirketlerin Ar-Ge faaliyetlerini ve yenilik kapasitelerini olumsuz etkileyebilir. Ayrıca, Kanada, Almanya ve Birleşik Krallık gibi ülkeler, bu durumu fırsata çevirerek nitelikli göçmenleri kendilerine çekmeye çalışabilir.
Trump yönetiminin bu hamlesi, "Amerika'yı yeniden büyük yap" söylemiyle uyumlu görülüyor. Ancak ekonomistler, nitelikli göçmenlerin ABD ekonomisine katkısının yadsınamaz olduğunu vurguluyor. Örneğin, H-1B vizesi sahiplerinin kurduğu şirketler, milyonlarca Amerikalıya istihdam sağlıyor. Programın askıya alınması, uzun vadede ABD'nin inovasyon gücünü zayıflatabilir ve küresel rekabette geri kalmasına neden olabilir.
Karar, aynı zamanda ABD'nin göçmenlik politikalarında daha geniş bir sertleşmenin parçası olarak değerlendiriliyor. Son aylarda yönetim, çeşitli vize türlerinde kısıtlamalara gitmiş, sınır güvenliğini artırmış ve mülteci kabulünü azaltmıştı. Bu son adım, teknoloji sektörüne yönelik doğrudan bir müdahale olması bakımından diğerlerinden ayrılıyor.
Türkiye Açısından Değerlendirme
ABD'nin nitelikli göçmen vizesi programını askıya alması, Türk teknoloji sektörü ve nitelikli iş gücü açısından dolaylı da olsa önemli sonuçlar doğurabilir. Halihazırda birçok Türk mühendis ve yazılımcı, ABD'deki teknoloji firmalarında çalışmakta ve bu programlardan yararlanmaktadır. Karar, bu kişilerin yeşil kart süreçlerini belirsizliğe sürükleyebilir. Öte yandan, ABD'nin kapılarını kısması, Türkiye'nin nitelikli iş gücünü kendine çekmesi için bir fırsat yaratabilir. Türkiye, son yıllarda teknoloji girişimciliğini ve Ar-Ge'yi teşvik ederek tersine beyin göçünü hedefliyor. Ancak ekonomik istikrarsızlık ve siyasi belirsizlikler, bu potansiyelin hayata geçirilmesini zorlaştırıyor. Küresel ölçekte ise, ABD'nin izlediği politikalar, diğer ülkelerin göçmen politikalarını gözden geçirmesine yol açabilir.
