ABD'de federal bir mahkeme, Başkan Donald Trump'ın küçük paketler için uygulanan gümrük muafiyetini sona erdirme kararının önünü açtı. Bu karar, özellikle Çin'den yapılan düşük değerli e-ticaret gönderilerini etkileyecek. Trump, sosyal medya hesabından yaptığı açıklamada bu adımı 'büyük bir zafer' olarak nitelendirdi ve mevcut düzenlemenin 'gümrük kaçakçıları için devasa bir boşluk' haline geldiğini savundu.
De Minimis Kuralının Kaldırılması: Kararın Arka Planı
Mahkeme kararı, 1930 tarihli Tarife Yasası'nın 'de minimis' hükmü olarak bilinen ve değeri 800 doların altındaki paketlerin gümrük vergisinden muaf tutulmasını öngören düzenlemeyi ilgilendiriyor. Bu uygulama, özellikle Shein ve Temu gibi Çin merkezli e-ticaret platformlarının ABD pazarında hızla büyümesine olanak sağlamıştı. Trump yönetimi, bu muafiyetin Amerikalı tüketicilere düşük fiyat avantajı sunarken, yerli üreticilere haksız rekabet yarattığını ve gümrük gelirlerinde ciddi kayıplara neden olduğunu öne sürüyor.
Mahkeme, Trump'ın 2025 başında imzaladığı başkanlık kararnamesiyle muafiyeti kaldırma yetkisini kullanabileceğine hükmetti. Karar, ithalatçı firmaların açtığı davayı reddederek yürütmenin bu konudaki takdir yetkisini teyit etti. Uzmanlar, bu gelişmenin Çin menşeli düşük değerli ürünlerin fiyatlarını artırabileceğini ve ABD'deki e-ticaret pazarında önemli değişikliklere yol açabileceğini belirtiyor.
Global Ticaret Savaşlarına Etkisi
Karar, Washington ile Pekin arasındaki ticaret gerilimlerini yeni bir boyuta taşıyabilir. Çin hükümeti, ABD'nin bu tür kısıtlamalarını 'tek taraflı ve korumacı' olarak nitelendirerek Dünya Ticaret Örgütü'ne şikayette bulunabileceği sinyalini verdi. Öte yandan, Avrupa Birliği ve diğer gelişmiş ekonomiler de benzer düzenlemeleri gözden geçiriyor. Uzmanlar, düşük değerli e-ticaret gönderilerindeki bu muafiyetin kaldırılmasının küresel tedarik zincirlerini yeniden şekillendirebileceğini ve özellikle gelişmekte olan ülkelerden yapılan ihracatı olumsuz etkileyebileceğini ifade ediyor.
ABD Gümrük ve Sınır Koruma (CBP) yetkilileri, yeni düzenlemenin uygulanması için altyapı çalışmalarının sürdüğünü ve ithalatçılara rehberlik sağlanacağını açıkladı. Şirketlerin, vergi yükümlülüklerini yerine getirebilmek için fiyatlandırma stratejilerini güncellemeleri gerekecek. Bu durum, özellikle Çin'den düşük maliyetli ürün tedarik eden küçük işletmeler için ek maliyet anlamına geliyor.
Türkiye Açısından Değerlendirme
Bu karar, Türkiye'nin e-ticaret ve dış ticaret politikaları açısından önemli bir gösterge niteliği taşıyor. Ankara, benzer korumacı önlemleri kendi ithalat rejiminde uygulayarak yerli üreticiyi koruma eğiliminde. Ancak bu tür adımlar, uluslararası ticaret anlaşmazlıklarını derinleştirebilir. Türkiye'nin AB ile Gümrük Birliği anlaşması kapsamında uyum sağlaması gereken kurallar, de minimis muafiyetlerinin kaldırılması durumunda ticaret hacmini etkileyebilir. Ayrıca, Çin menşeli ürünlerin Türkiye pazarındaki rekabet gücü, ABD'deki bu gelişmenin ardından yeniden değerlendirilebilir.
