ABD Kongresi'nde Perşembe günü düzenlenen bir oturumda, yasa koyucular ve tanıklar yapay zeka (YZ) alanında küresel üstünlük için Çin ile Amerika Birleşik Devletleri arasındaki rekabete dikkat çekti. Oturumda, sorumlu yeniliğin bir sonraki bölümünün Çin'de değil, Amerika'da yazılması gerektiği vurgulandı. "Siber güvenlik ve ulusal güvenlik açısından kritik bir dönemdeyiz" diyen yetkililer, YZ teknolojilerinin askeri ve ekonomik alanlarda potansiyel kullanımının endişe verici boyutlara ulaştığını ifade etti.
Gelişmenin Arka Planı
Oturumda konuşan Temsilciler Meclisi üyeleri, Çin'in YZ alanında hızla ilerlediğini ve bu alandaki yatırımlarının arttığını belirtti. Özellikle, Çin'in yapay zeka destekli savaş sistemleri ve gözetleme teknolojileri üzerindeki çalışmalarına dikkat çekildi. ABD'li uzmanlar, Çin'in YZ patent başvurularında ve yapay zeka araştırmalarında önemli bir sıçrama yaptığını, bu durumun ABD'nin teknolojik liderliğini tehdit ettiğini savundu.
"Yapay zeka, 21. yüzyılın en dönüştürücü teknolojilerinden biri. Bu alandaki rekabette geri kalmak, ülkemizin geleceğini riske atar" diyen bir Kongre üyesi, ABD'nin AR-GE yatırımlarını artırması ve etik ilkeler çerçevesinde bir YZ stratejisi geliştirmesi gerektiğini söyledi. Ayrıca, Çin merkezli teknoloji şirketlerinin ABD pazarına erişiminin sınırlandırılması ve yerli üretimin teşvik edilmesi çağrısı yapıldı.
Bölgesel ve Küresel Boyut
ABD-Çin rekabeti sadece teknolojik değil, aynı zamanda jeopolitik bir boyut taşıyor. Yapay zeka, savunma sanayiinden sağlık sektörüne, finansal piyasalardan enerji yönetimine kadar birçok alanda kullanılıyor. Çin'in Kuşak ve Yol Girişimi kapsamında YZ teknolojilerini ihraç etmesi, bu ülkenin nüfuz alanını genişletmesine yol açıyor. ABD'li yetkililer, bu durumun demokratik değerler ve insan hakları açısından risk oluşturduğunu belirtiyor.
Öte yandan, Avrupa Birliği ve diğer ülkeler de YZ düzenlemeleri konusunda harekete geçerken, ABD ve Çin arasındaki rekabetin küresel standartları şekillendireceği öngörülüyor. Uzmanlar, teknoloji transferi, veri gizliliği ve siber saldırılar gibi konularda uluslararası işbirliği ihtiyacına dikkat çekiyor.
Türkiye Açısından Değerlendirme
Bu gelişme, Türkiye'nin küresel teknoloji ekosistemindeki konumu açısından önemli ipuçları barındırıyor. ABD ve Çin arasındaki YZ rekabeti, Türkiye'nin hem NATO müttefiki olarak Batı blokuyla ilişkilerini hem de Asya ile ekonomik bağlarını etkileyebilir. Türkiye, savunma sanayiinde yerli YZ projelerine yatırım yaparken, Çin ile teknoloji transferi anlaşmalarına da imza atıyor. Bu süreçte, Türkiye'nin dengeli bir politika izleyerek kendi yapay zeka stratejisini etik ilkeler doğrultusunda geliştirmesi ve kritik altyapılarını koruması kritik önem taşıyor. Aksi takdirde, iki büyük güç arasında sıkışma riskiyle karşı karşıya kalabilir.
