ABD Temsilciler Meclisi Çin Özel Komitesi'nin 25 Haziran tarihli oturumunda yaşanan gergin anlar, ülke siyasetinde yeni bir tartışma başlattı. Komitenin kıdemli Demokrat üyesi Ro Khanna, ifade veren bir tanığa yönelik 'ırkçı' suçlamasında bulundu. Olay, Çin asıllı Amerikalıların doğum yoluyla ABD vatandaşlığı kazanması üzerine çıkan söz düellosu sırasında meydana geldi. Ekonomik casusluk konulu oturumda, tanığın Çin asıllı Amerikalıları hedef alan ifadeleri Khanna'nın tepkisini çekti.
Oturumda yaşananlar
Kaliforniya Milletvekili Ro Khanna, oturum sırasında söz alarak tanığa yönelttiği sorularda 'ırkçı' ifadesini kullandı. Khanna, 'Bu komitede Çin asıllı Amerikalıları hedef alan ırkçı söylemlere izin vermeyeceğim' dedi. Tanık ise kendisine yöneltilen suçlamayı reddederek, konuşmalarının ulusal güvenlik endişelerine dayandığını savundu. Oturuma başkanlık eden Cumhuriyetçi vekil Mike Gallagher, tarafları sakin olmaya çağırdı ancak gerginlik bir süre daha devam etti. Olay, ABD Kongre kayıtlarına 'tarihi bir çatışma' olarak geçti.
Khanna, oturum sonrası yaptığı açıklamada, 'ABD'de doğan herkesin vatandaşlık hakkı Anayasa tarafından güvence altına alınmıştır. Bu hakkı sorgulamak, temel Amerikan değerlerine saldırıdır' ifadelerini kullandı. Cumhuriyetçi kanattan ise Khanna'nın tutumunun 'aşırı hassasiyet' olduğu yönünde eleştiriler geldi. Özellikle Çin'in ekonomik casusluk faaliyetlerine dikkat çeken Cumhuriyetçiler, komitenin asıl görevinin Çin tehdidini araştırmak olduğunu hatırlattı.
Gelişmenin küresel boyutu
Bu tartışma, ABD'de Çin asıllı Amerikalılara yönelik artan şüphecilikle birlikte değerlendiriliyor. Pandemi sonrası dönemde yükselen Asya karşıtı nefret suçları ve Çin'e yönelik sertleşen siyaset, Çin asıllı Amerikalıların kendilerini hedefte hissetmesine yol açtı. Khanna'nın çıkışı, Demokratların Çin konusunda daha dengeli bir dil kullanma çabasının bir yansıması olarak görülüyor. Öte yandan, ABD-Çin ilişkilerinin dibe vurduğu bir dönemde, Kongre'deki bu tür tartışmalar iki ülke arasındaki gerginliğin iç politikaya yansımalarını gösteriyor. Çin devlet medyası da olayı 'ABD'deki Çin karşıtı histerinin bir örneği' olarak yorumladı.
Uzmanlara göre, bu olay ABD'deki Çin komitesinin çalışma yöntemlerine dair soru işaretleri yaratıyor. Komitenin kuruluş amacı Çin'in ekonomik ve askeri tehditlerini araştırmak olsa da, bazı üyeler Çin asıllı Amerikalıların hedef alınmasından rahatsızlık duyuyor. Tartışma, ABD siyasetindeki Çin'e yaklaşım farklılıklarını da ortaya koyuyor: Cumhuriyetçiler daha sert bir çizgi savunurken, Demokratlar içinde farklı sesler yükseliyor.
Türkiye Açısından Değerlendirme
Bu gelişme, Türkiye'nin ABD ve Çin ile olan ilişkileri bağlamında dolaylı bir önem taşıyor. ABD Kongresi'ndeki Çin karşıtı söylemlerin tırmanması, Washington'ın Pekin'e yönelik dış politikasının daha agresif bir hal alabileceğine işaret ediyor. Türkiye, hem ABD ile stratejik ortaklık hem de Çin ile ekonomik iş birliği arasında denge kurmaya çalışırken, bu tür iç siyasi gelişmeler iki ülke arasındaki ilişkilerin seyrini etkileyebilir. Ayrıca, ABD'deki Çin asıllı topluluklara yönelik artan hassasiyet, Türkiye'deki ABD ve Çin politikalarının şekillenmesinde dikkate alınması gereken bir faktör. Ancak doğrudan Türkiye'yi hedef alan bir durum olmadığı için genel jeopolitik çerçevede değerlendirilmelidir.
