ABD Temsilciler Meclisi üyesi Ro Khanna, Filistin'in işgal altındaki Batı Şeria bölgesine yaptığı ziyaret sırasında Yahudi yerleşimciler tarafından alıkonulmasına İsrail ordusunun destek verdiğini iddia etti. California eyaletini temsil eden Demokrat Partili Kongre üyesi, sosyal medya hesabından yaptığı açıklamada, işgal ordusunun bu tavrının büyük bir hata olduğunu vurguladı ve yerleşimcilerin Filistin topraklarındaki yasa dışı faaliyetlerine göz yumulmasını kınadı.
Gelişmenin arka planı
Olay, Khanna'nın Batı Şeria'daki Filistin yönetimine ait bölgelerde incelemelerde bulunduğu sırada meydana geldi. Kongre üyesi, beraberindeki heyetle birlikte El-Halil kenti yakınlarında bir Filistin köyünü ziyaret ederken, yaklaşık 30 silahlı Yahudi yerleşimci tarafından çevrildi. Khanna, yerleşimcilerin kendilerini tehdit ettiğini ve araçlarına binmelerini engellediğini belirtti. Olay yerine gelen İsrail askerlerinin ise yerleşimcilere müdahale etmek yerine onları destekler bir tavır sergilediğini ifade eden Khanna, askerlerin yerleşimcilerle birlikte kendilerine bağırdığını ve bölgeyi terk etmelerini istediğini aktardı. Bu durum, ABD'li bir siyasetçinin İsrail ordusuna yönelik en sert eleştirilerinden biri olarak kayıtlara geçti.
Khanna, yaşadığı deneyimi 'korkunç' olarak nitelendirirken, İsrail ordusunun yerleşimcilerin şiddetini meşrulaştırdığını savundu. Demokrat vekil, 'İsrail ordusu yerleşimcilerin terörüne alet olmamalıdır. Bu, iki devletli çözümün önündeki en büyük engellerden biridir' dedi. Olay, uluslararası toplumda da yankı uyandırdı ve birçok ülkeden İsrail'e tepki gecikmedi.
Bölgesel veya küresel boyut
Bu olay, ABD-İsrail ilişkilerinde yeni bir gerilim noktası yaratma potansiyeli taşıyor. Joe Biden yönetimi, İsrail'in Batı Şeria'daki yerleşim faaliyetlerini daha önce de eleştirmiş ancak somut yaptırım uygulamaktan kaçınmıştı. Khanna gibi parti içinde saygın bir ismin doğrudan bir olay yaşaması, Kongre'de İsrail'e yönelik eleştirileri artırabilir. Özellikle ilerici Demokratlar, uzun süredir İsrail'in Filistin topraklarındaki işgaline karşı daha sert bir tutum alınmasını savunuyor.
Bölgede ise bu tür olaylar, Filistin yönetiminin meşruiyetini ve uluslararası toplumun desteğini sorgulatıyor. Batı Şeria'daki yerleşimci şiddeti, son yıllarda artış gösterirken, İsrail ordusunun yerleşimcilere karşı hoşgörülü tutumu Birleşmiş Milletler başta olmak üzere birçok uluslararası kurum tarafından kınanıyor. Khanna'nın yaşadığı olay, bu sorunun sadece Filistinlileri değil, bölgeyi ziyaret eden yabancıları da hedef aldığını gösterdi.
Türkiye Açısından Değerlendirme
Türkiye, uzun yıllardır Filistin davasını uluslararası platformlarda savunan ülkelerin başında geliyor. ABD'li bir kongre üyesinin bizzat maruz kaldığı bu tür bir olay, Türkiye'nin bölgedeki insan hakları ihlallerine yönelik eleştirilerini güçlendirebilir. Ankara, İsrail'in Filistin topraklarındaki yasa dışı yerleşimlerini ve işgal politikalarını sürekli kınamakta; Khanna'nın yaşadığı muamele, Türkiye'nin 'İsrail'in şiddet ve işgal politikaları uluslararası hukukun ihlalidir' söylemini haklı çıkaracak bir örnek olarak öne çıkıyor. Bu gelişme, Türkiye'nin BM ve diğer uluslararası kuruluşlarda Filistin lehine yürüttüğü diplomatik çabalarına yeni argümanlar ekleyebilir.
