Texas'tan Florida'ya kadar yayılan ve sığırlarda ölümcül enfeksiyonlara yol açan kurtçuk (screwworm) istilası, ABD'de sığır eti arzını tehdit ediyor. Abbott laboratuvarı, salgına karşı 'yükseltilmiş müdahale' kapsamında Acil Durum Operasyon Merkezi'ni (EOC) devreye soktuğunu duyurdu. Salgının kontrol altına alınamaması halinde, zaten pandemi ve enflasyonla daralmış olan sığır eti arzı daha da kısıtlanabilir ve ülke genelinde et fiyatlarında ciddi artışlar yaşanabilir.
Kurtçuk tehdidi ve Abbott'un müdahalesi
Kurtçuk (Cochliomyia hominivorax) larvaları, sıcakkanlı hayvanların açık yaralarına yerleşerek canlı dokuyu tüketir ve tedavi edilmezse ölüme yol açar. ABD'deki salgın, Güney Amerika ve Karayipler'den gelen hayvanlarla taşınmış olabilir. Florida'da 2023'te vakalar tespit edilmiş, ardından Texas, Alabama ve Georgia'ya yayılmıştı. Abbott laboratuvarı, USDA iş birliğiyle salgına karşı kısırlaştırma yöntemi (SIT) üzerinde çalışıyor. EOC, laboratuvar ekiplerinin koordinasyonunu hızlandırarak tuzak ve izleme sistemlerini genişletmeyi hedefliyor.
Uzmanlar, salgının sığır çiftliklerine yayılması durumunda, yıllık 3 milyar dolarlık bir ekonomik kayba yol açabileceğini belirtiyor. Hayvan sağlığı yetkilileri, çiftçileri yaraları düzenli kontrol etmeye ve şüpheli vakaları bildirmeye çağırıyor. ABD'de şu ana kadar insan vakası bildirilmemiş olsa da, kurtçuk insanlarda da nadiren hastalığa neden olabiliyor.
Bölgesel ve küresel boyut
Salgın, ABD'de sığır eti fiyatlarını zaten etkilemiş durumda. 2024 yılı boyunca sığır eti fiyatları %10-15 oranında arttı ve analistler yeni bir fiyat dalgası bekliyor. ABD, dünyanın en büyük sığır eti üreticilerinden biri ve aynı zamanda en büyük tüketicisi. Arz daralması, ihracatın azalmasına da yol açarak küresel et piyasasını etkileyebilir. Meksika ve Kanada gibi komşu ülkeler, sınır önlemlerini sıkılaştırma eğiliminde. Dünya Hayvan Sağlığı Örgütü (OIE), durumu yakından izliyor ve salgının diğer ülkelere sıçramaması için seyahat ve ticaret kısıtlamaları öneriyor.
Türkiye Açısından Değerlendirme
Türkiye, sığır eti ihtiyacının bir kısmını ithalatla karşılıyor ve ABD'deki fiyat artışı, özellikle ABD'den yapılan ithalatı etkileyebilir. Küresel et fiyatlarındaki yükseliş, enflasyonla mücadele eden Türkiye ekonomisi için olumsuz bir sinyal. Ancak salgının doğrudan Türkiye'ye yayılma riski düşük; zira kurtçuk istilası genellikle sıcak ve nemli iklimlerde görülüyor. Türkiye, Tarım ve Orman Bakanlığı aracılığıyla hayvan sağlığı önlemlerini güçlendirebilir ve salgın bölgelerinden yapılan hayvan ithalatında karantina prosedürlerini sıkılaştırabilir. Ayrıca, salgının küresel et ticaretinde yaratabileceği dalgalanmalara karşı alternatif tedarik kaynakları arayışına girebilir.
