ABD’nin Küba’ya yönelik olası bir askeri müdahalesi, uluslararası ilişkilerde yeni bir kriz dalgasına yol açabilir. Küba’daki siyasi ve ekonomik istikrarsızlık, Amerikan yönetimini çeşitli askeri seçenekleri değerlendirmeye itiyor. Ancak uzmanlara göre her seçenek, daha büyük bir felakete yol açabilecek kadar riskli. Bu yazıda, ABD’nin Küba’ya yönelik askeri manevralarının olasılığı, uluslararası hukuk bağlamında meşruiyeti ve bölgesel yansımaları ele alınıyor.
Gelişmenin arka planı
ABD ile Küba arasındaki gerilim, 1959 devriminden bu yana inişli çıkışlı bir seyir izledi. Soğuk Savaş döneminde nükleer savaşın eşiğine getiren Küba Füze Krizi’nin ardından iki ülke arasındaki ilişkiler yıllarca donduruldu. Obama döneminde kısa bir normalleşme süreci yaşansa da Trump yönetimiyle birlikte yaptırımlar yeniden sıkılaştırıldı. Biden yönetimi ise Küba’daki ekonomik çöküşe ve protestolara rağmen doğrudan askeri müdahaleyi resmi olarak gündemine almış değil. Ancak bazı çevreler, ABD’nin Küba’da bir rejim değişikliği için askeri seçenekleri masada tuttuğunu iddia ediyor.
Tarihsel olarak ABD, Küba’ya birçok kez askeri müdahalede bulundu. 1898’de İspanya’dan adayı almasından 1906 ve 1917 işgallerine, 1961’deki Domuzlar Körfezi çıkarmasına kadar birçok operasyon gerçekleştirildi. Bu müdahalelerin çoğu başarısızlıkla sonuçlandı ya da uzun vadeli istikrarsızlık yarattı. Günümüzde ise doğrudan bir işgal düşük ihtimal olarak görülüyor; bunun yerine ekonomik yaptırımlar, siber saldırılar ve gizli operasyonlar gibi hibrit yöntemler masada. Ancak yaptırımların Küba halkını rejimden çok daha fazla etkilediği, adada ciddi bir insani krize yol açtığı eleştirileri yükseliyor.
Bölgesel veya küresel boyut
ABD’nin Küba’ya yönelik herhangi bir askeri hamlesi, Latin Amerika ve Karayipler’de geniş yankı uyandırır. Bölge ülkelerinin çoğu, ABD’nin askeri müdahalesine şiddetle karşı çıkmakta ve Küba’nın egemenliğini desteklemektedir. Özellikle Meksika, Venezuela ve Nikaragua gibi ülkeler, ABD’nin bölgeye yönelik müdahaleci politikalarını kınıyor. Ayrıca Çin ve Rusya’nın Küba ile artan işbirliği, bu ülkelerin de olası bir çatışmada Küba’nın yanında yer alabileceğini gösteriyor. Çin, Küba’ya yönelik yatırımlarını artırırken, Rusya da adada askeri varlığını güçlendirme sinyali veriyor.
Küresel bağlamda, ABD’nin Küba’ya askeri müdahalesi uluslararası hukuka aykırı olarak değerlendirilebilir. Birleşmiş Milletler’de yıllardır ABD ambargosuna karşı oylanan kararlar, uluslararası toplumun çoğunluğunun Küba’nın yanında olduğunu ortaya koyuyor. Böyle bir müdahale, ABD’nin uluslararası itibarına da büyük zarar verir ve bölgedeki diğer sol eğilimli hükümetlerle ilişkilerini geri dönülmez biçimde zedeler. Ayrıca, bu durum göç krizini tetikleyebilir; binlerce Kübalının ABD’ye doğru yola çıkması, sınır güvenliği ve insani sorunları beraberinde getirir.
Türkiye Açısından Değerlendirme
ABD’nin Küba’ya olası bir askeri müdahalesi, Türkiye’yi doğrudan etkilemese de küresel güç dengeleri ve uluslararası hukukun ihlali açısından önem taşımaktadır. Türkiye, NATO üyesi olarak ABD ile ittifak ilişkisi içinde olsa da, askeri müdahale kararlarında bağımsız bir pozisyon sergileyebilir. Özellikle Türkiye’nin Latin Amerika ile artan ticari ve diplomatik ilişkileri, böyle bir krizden olumsuz etkilenebilir. Ayrıca, ABD’nin tek taraflı askeri müdahaleleri, Türkiye’nin bulunduğu bölgede de benzer girişimlere zemin hazırlayabileceği endişesini yaratmaktadır. Bu nedenle Ankara’nın, uluslararası hukuk ve diplomasiye vurgu yapan bir duruş sergilemesi beklenir.
