ABD yönetimi, Küba'ya yönelik baskı kampanyasını genişleterek ülkenin devlet petrol şirketi Cubapetroleo'ya (CUPET) yaptırım uyguladı. Karar, ABD Dışişleri Bakanlığı tarafından yapılan açıklamayla duyuruldu. Bu adım, Küba Devlet Başkanı Miguel Díaz-Canel'e yönelik yaptırımların ardından geldi. Son bir hafta içinde iki ayrı yaptırım kararı, ABD'nin Küba'ya yönelik politikasında sertleşmeye gittiğini gösteriyor. Cubapetroleo, Küba'nın enerji sektörünün bel kemiği olarak görülüyor ve ülkenin petrol ithalatı ile dağıtımında kritik bir rol oynuyor.
Yaptırımların arka planı ve kapsamı
ABD Hazine Bakanlığı Yabancı Varlıklar Kontrol Ofisi (OFAC) tarafından alınan karar kapsamında, Cubapetroleo'ya ait tüm varlıkların dondurulması ve ABD kişi veya kurumlarının bu şirketle iş yapması yasaklandı. Yaptırım, şirketin ABD finans sistemine erişimini kesiyor ve üçüncü tarafların da bu şirketle ticaret yapmasını engellemeyi hedefliyor. ABD yetkilileri, bu adımın Küba hükümetinin gelir kaynaklarını kurutmak ve ülkedeki demokratik reformları teşvik etmek amacı taşıdığını belirtti. Küba Dışişleri Bakanlığı ise yaptırımları kınayarak, bu tür adımların egemen bir devlete karşı uluslararası hukuku ihlal ettiğini savundu. Küba hükümeti, yaptırımların halk üzerinde olumsuz etkileri olacağını ve temel ihtiyaç maddelerine erişimi zorlaştıracağını ifade etti.
Geçtiğimiz hafta ABD, Küba Devlet Başkanı Miguel Díaz-Canel'i insan hakları ihlalleri gerekçesiyle yaptırım listesine almıştı. Bu karar, ABD'nin Küba'ya yönelik ekonomik ablukasının bir parçası olarak değerlendiriliyor. Díaz-Canel yaptırımı, ABD'nin Küba'da ifade özgürlüğü ve siyasi reform taleplerine yanıt olarak geldi. Uzmanlar, bu iki yaptırımın birlikte Küba ekonomisi üzerinde ciddi bir baskı oluşturacağını öngörüyor.
Bölgesel ve küresel yansımalar
ABD'nin Küba'ya yönelik yaptırımları, Latin Amerika'da geniş yankı uyandırdı. Venezuela, Nikaragua ve Bolivya gibi ülkeler, ABD'nin bu adımlarını emperyalist müdahale olarak nitelendirerek kınadı. Avrupa Birliği ise ABD'ye Küba'ya yönelik yaptırımların kaldırılması çağrısında bulundu. AB Dış İlişkiler ve Güvenlik Politikası Yüksek Temsilcisi Josep Borrell, yaptırımların Küba halkına zarar verdiğini ve adadaki reform çabalarını baltaladığını söyledi. Öte yandan, ABD'nin Küba politikası, Florida'daki Küba kökenli Amerikalı seçmenler arasında tartışma konusu olmaya devam ediyor. Bazı Cumhuriyetçi milletvekilleri, yaptırımların daha da sertleştirilmesini savunurken, Demokratlar arasında bu politikaya yönelik eleştiriler artıyor.
Küba ekonomisi, zaten COVID-19 salgını, turizmdeki düşüş ve yıllardır süren ABD ambargosu nedeniyle zor durumda. Petrol şirketine yönelik yaptırım, ülkenin enerji krizini derinleştirebilir. Küba, petrol ihtiyacının büyük bir kısmını Venezuela ve Rusya'dan ithal ediyor. ABD'nin bu yaptırımı, üçüncü ülkelerin de Cubapetroleo ile ticaret yapmasını engelleyerek Küba'nın enerji tedarikini daha da kısıtlayabilir.
Türkiye Açısından Değerlendirme
ABD'nin Küba'ya yönelik yaptırımları, Türkiye'nin Latin Amerika politikası ve dış ticaret dengeleri açısından dolaylı etkiler yaratabilir. Türkiye, Küba ile ticari ilişkilerini geliştirme arayışında ve son yıllarda iki ülke arasında savunma sanayii ve turizm alanında iş birlikleri artmıştır. Cubapetroleo'ya yönelik yaptırım, Türk şirketlerinin Küba enerji sektöründe faaliyet göstermesini zorlaştırabilir. Ayrıca, ABD'nin bu adımı, uluslararası hukuk ve egemenlik ilkeleri açısından tartışmalı bir zemin oluşturuyor. Türkiye, geleneksel olarak egemen devletlerin iç işlerine karışılmaması gerektiğini savunan bir dış politika izlemektedir. Bu gelişme, ABD ile ilişkilerinde hassas bir denge gözeten Türkiye için dikkatle izlenmesi gereken bir konudur.
