ABD Temsilciler Meclisi'nde bir Demokrat milletvekili, Cumhuriyetçi Senatör Mitch McConnell ve New Jersey Temsilcisi Tom Kean Jr.'ın aylardır süren devamsızlıklarının bir soruşturma konusu olması gerektiğini savunuyor. Kentucky'li Cumhuriyetçi McConnell, sağlık sorunları gerekçesiyle son beş haftadır Senato'ya katılmazken, Kean Jr. da Haziran sonundan bu yana Meclis'te görülmüyor. İki ismin de özel nedenlerle yok oldukları bildirilse de, muhalefet bu durumun Kongre'nin işleyişine ve yasama sürecine zarar verdiğini, ayrıca temsil ilkesine aykırı olduğunu belirtiyor.
Devamsızlıkların boyutu ve yasal dayanak
Mitch McConnell, 6 Temmuz'dan bu yana Senato'ya katılmıyor. 83 yaşındaki senatör, geçirdiği rahatsızlık nedeniyle bir rehabilitasyon merkezinde bulunuyor. Ofisinden yapılan açıklamada, “Durumu her geçen gün iyileşiyor ancak henüz tam olarak iyileşmedi” denildi. McConnell'in yokluğu, Cumhuriyetçilerin çoğunluk avantajını tehlikeye atıyor; zira Senato'da bazı kritik oylamalar partiler arası bir oy farkla geçiyor. Temsilci Kean Jr. ise 30 Haziran'dan sonra Meclis yoklamalarında kayıtlara geçmedi. Ofisi, “ailevi nedenler” dışında ayrıntı vermekten kaçındı. Anayasa, her iki meclisin de üyelerinin izinsiz olarak uzun süre devamsızlık yapmasını yasaklıyor; ancak yaptırım uygulamak için üçte iki çoğunluk gerekiyor. Demokrat Parti, bu vakaları gündeme taşıyarak ya soruşturma açılmasını ya da devamsızlıklar için yeni bir düzenleme yapılmasını istiyor.
Kamuoyunda artan endişe ve siyasi tartışmalar
Kongre üyelerinin sağlık ve ailevi nedenlerle belirli sürelerle devamsızlık yapması yeni bir durum değil; ancak bu vakaların yoğunlaşması ve kritik oylamaların ertelenmesi, ABD kamuoyunda Kongre'nin işlevselliği konusunda tartışmaları artırdı. Sivil toplum kuruluşları, seçmenlerin temsil edilme hakkının zedelendiğini savunurken, bazı Cumhuriyetçiler ise devamsızlıkları “özel durumlar” olarak nitelendiriyor ve soruşturma çağrılarını siyasi bir hamle olarak değerlendiriyor. Başkan Biden'ın da dolaylı olarak endişe duyduğu belirtiliyor; zira Kongre'deki tıkanma, başkanın bütçe teklifleri ve dış politika adımları için gerekli olan yasal desteği de zaman zaman geciktiriyor.
Türkiye Açısından Değerlendirme
ABD Kongresi'ndeki bu iç tıkanma, Türkiye'yi doğrudan ilgilendiren bir konu olmasa da, ABD'nin yasama sürecinin aksaması, Türkiye'yi ilgilendiren dış politika konularında (örneğin NATO genişlemesi, Orta Doğu'daki askeri yardımlar) karar alma mekanizmasını yavaşlatabilir. Türkiye, ABD ile ilişkilerinde Kongre onayı gereken birçok dosyaya sahip olduğu için, bu tür devamsızlık krizlerinin Türkiye'nin çıkarlarını doğrudan etkileme potansiyeli vardır. Özellikle F-16 satışı gibi kritik konularda Kongre'nin işlevsizliği belirleyici olabilir.
