ABD Kongresi, halkın ve iki partili milletvekillerinin yoğun muhalefetine rağmen, at kesimini ülke genelinde yeniden yasallaştırma yolunda ilerliyor. Temsilciler Meclisi'nin 2024 Çiftlik Yasası'na (Farm Bill) eklenen ve "Pastırmamızı Kurtarın Yasası" (Save Our Bacon Act, SOB) olarak adlandırılan bir madde, at eti üretimini teşvik ederek Amerikan atlarının kesim için yurt dışına gönderilmesinin önünü açıyor. Bu gelişme, hayvan hakları savunucuları ve veterinerler tarafından sert bir şekilde eleştirilirken, yasanın arkasındaki lobi faaliyetleri dikkat çekiyor.
Yasa neden bu kadar tartışmalı?
ABD'de at kesimi 2007 yılında son kalan kesimhanelerin kapanmasıyla fiilen sona ermişti. Ancak o tarihten bu yana, her yıl on binlerce Amerikan atı, Meksika ve Kanada'daki kesimhanelere gönderiliyor. SOB Yasası, bu uygulamayı resmileştirerek eyaletlerin yasaklama yetkisini sınırlandırmayı ve federal düzeyde at kesimini teşvik etmeyi amaçlıyor. Oysa Kaliforniya, New York, Illinois gibi birçok eyalet, at etinin insan tüketimi için kullanılmasını yasaklamış durumda. Hayvan refahı örgütleri, atların binicilik ve arkadaşlık için yetiştirilen, kesim için uygun olmayan hayvanlar olduğunu vurguluyor. Ayrıca, ABD'de kullanılan ilaçların çoğu atlarda kalıntı bıraktığı için etlerinin insan tüketimi için güvenli olmadığı belirtiliyor.
Yasanın arkasındaki en büyük itici güç, hayvancılık ve et endüstrisi lobileri. Bu gruplar, at nüfusunun kontrol altına alınması ve etinden ekonomik fayda sağlanması gerektiğini savunuyor. Ancak eleştirmenler, bunun seçmenlerin değil, şirketlerin çıkarlarına hizmet ettiğini söylüyor. Kongre üyelerine yapılan bağışlar ve lobi faaliyetleri, yasanın geçme ihtimalini artırıyor. Kamuoyu yoklamaları, Amerikan halkının büyük çoğunluğunun at kesimine karşı olduğunu gösteriyor.
Küresel boyut: ABD'nin at eti ticareti
ABD, dünyanın en büyük at yetiştiricilerinden biri olmasına rağmen, at eti tüketimi neredeyse yok denecek kadar az. Buna karşın, ABD'den Kanada ve Meksika'ya yapılan at sevkiyatları, bu ülkelerdeki kesimhaneleri besliyor. ABD Tarım Bakanlığı (USDA) verilerine göre, 2023'te 20 binden fazla at bu ülkelere gönderildi. Bu atların eti daha sonra Avrupa ve Asya pazarlarına ihraç ediliyor. SOB Yasası'nın kabulü halinde, ABD kendi topraklarında da at kesimi yaparak bu ticareti genişletebilir. Bu durum, AB'nin attan yapılan gıdalar konusundaki katı düzenlemeleriyle çelişebilir. Hayvan hakları grupları, yasanın uluslararası alanda ABD'nin itibarını zedeleyeceğini ve hayvan refahı standartlarını düşüreceğini savunuyor.
Türkiye Açısından Değerlendirme
ABD'de at kesiminin yeniden yasallaşması, Türkiye'yi doğrudan etkilemese de, küresel hayvan refahı standartları ve gıda güvenliği açısından önemli bir sinyal niteliği taşıyor. Türkiye'de at eti tüketimi yaygın olmamakla birlikte, ABD kararının diğer ülkelerde benzer düzenlemelere yol açması halinde, uluslararası ticarette at eti arzı artabilir. Bu durum, Türkiye'nin hayvan sağlığı ve gıda güvenliği mevzuatını gözden geçirmesini gerektirebilir. Ayrıca, ABD Kongresi'nin lobi faaliyetleri karşısında kamuoyu baskısına rağmen bu tür bir yasayı kabul etme eğilimi, demokratik karar alma süreçlerinde çıkar gruplarının etkisinin sorgulanmasına yol açıyor. Türk kamuoyu da benzer konularda duyarlılık göstermektedir.
