WASHINGTON (AA) - Trump yönetimi, Demokratik Kongo Cumhuriyeti'nde (DKC) devam eden Ebola salgını nedeniyle Amerikan vatandaşlarının ticari uçuşlarla ABD'ye dönüşünü askıya aldı. Beyaz Saray'dan bir yetkilinin Pazartesi günü yaptığı açıklamaya göre, söz konusu karar, salgının kontrol altına alınamaması ve uluslararası yayılma riskinin artması üzerine alındı. Yetkili, kararın geçici olduğunu ancak salgının seyrine bağlı olarak süresinin uzatılabileceğini belirtti. DKC'de halen yaklaşık 2 bin Amerikan vatandaşının bulunduğu tahmin ediliyor.
Ebola salgını ve ABD'nin aldığı önlemler
Demokratik Kongo Cumhuriyeti, Ağustos 2018'den bu yana Ebola virüsünün en ölümcül salgınlarından biriyle mücadele ediyor. Dünya Sağlık Örgütü (DSÖ) verilerine göre, salgında bugüne kadar 2 bin 200'den fazla kişi hayatını kaybetti, 3 bin 400'den fazla vaka tespit edildi. Virüsün özellikle ülkenin doğusundaki Kuzey Kivu ve Ituri bölgelerinde yayıldığı belirtiliyor. Çatışma bölgeleri olan bu alanlarda sağlık çalışanlarının erişiminin kısıtlı olması, salgınla mücadeleyi zorlaştırıyor.
ABD Sağlık Bakanlığı, salgının başlangıcından bu yana DKC'ye seyahat uyarıları yayınlıyor, ancak bu kez alınan karar daha sert bir önlem olarak dikkat çekiyor. Beyaz Saray yetkilisi, kararın sadece ticari uçuşları kapsadığını, özel jet veya kargo uçuşlarıyla yapılan tahliyelerin mümkün olduğunu ancak bu tür uçuşların sıkı sağlık taramasına tabi tutulacağını ifade etti. Ayrıca, DKC'de görev yapan diplomatlar ve yardım çalışanları için özel düzenlemeler yapılacağı kaydedildi.
Küresel sağlık tehdidi ve uluslararası tepkiler
Ebola virüsü, yüksek ateş, kanama ve organ yetmezliğine yol açan, ölüm oranı yüksek bir hastalık. DSÖ, Temmuz 2019'da salgını 'uluslararası öneme sahip bir halk sağlığı acil durumu' ilan etmişti. ABD'nin bu kararı, diğer ülkelerin de benzer önlemler almasına yol açabilir. Şu ana kadar Ruanda, Uganda ve Güney Sudan gibi komşu ülkeler sınır kontrollerini sıkılaştırdı, ancak tam bir seyahat yasağı getir medi. Uzmanlar, seyahat kısıtlamalarının salgının yayılmasını tamamen engellemediğini, ancak uluslararası taşıma riskini azalttığını belirtiyor. Öte yandan, bu tür yasakların yardım kuruluşlarının bölgeye erişimini kısıtlayabileceği ve salgınla mücadeleyi olumsuz etkileyebileceği endişesi var.
ABD'nin kararına, insan hakları örgütlerinden tepkiler geldi. Uluslararası Af Örgütü, seyahat yasaklarının paniğe yol açabileceğini ve damgalamayı artırabileceğini savundu. DSÖ ise, seyahat kısıtlamalarının 'bilimsel temeli olmadığını' ancak her ülkenin kendi risk değerlendirmesini yapma hakkı olduğunu vurguladı.
Türkiye Açısından Değerlendirme
ABD'nin bu kararı, Türkiye için doğrudan bir etki yaratmasa da, küresel sağlık güvenliği açısından önemli bir gösterge. Afrika'da artan sağlık krizleri, Türkiye'nin bölgeye yönelik insani yardım ve kalkınma politikalarını etkileyebilir. DKC'de faaliyet gösteren Türk şirketleri ve TİKA'nın sağlık projeleri, olası bir salgın yayılımından etkilenebilir. Ayrıca, Ebola gibi salgınların küresel seyahat ve ticaret üzerindeki etkisi, Türkiye'nin havacılık ve turizm sektörlerini dolaylı olarak etkileyebilir. Bu nedenle, Sağlık Bakanlığı ve Dışişleri Bakanlığı'nın DSÖ ve Afrika ülkeleriyle koordinasyon halinde olması önem taşıyor.
