ABD'de kızamık vakaları, son 30 yılın en yüksek seviyesine ulaşarak ülke genelinde salgın endişesi yaratıyor. Delaware eyaleti, artan vakalara karşı aşılama ve temas takibiyle mücadele ederken, uzmanlar bütçe kesintilerinin saha çalışanlarını zayıflattığını belirtiyor. Sağlık yetkilileri, vakaların tespiti ve hızlı müdahalenin kritik önem taşıdığını vurguluyor.
Vaka Sayıları ve Salgının Yayılımı
ABD Hastalık Kontrol ve Önleme Merkezleri (CDC) verilerine göre, ülke genelinde kızamık vakaları 2025 yılında 30 yılın rekorunu kırarak 1.000'i aştı. Bu sayı, 1994'ten bu yana en yüksek seviye. Özellikle Delaware, New York, Kaliforniya ve Teksas gibi eyaletlerde yoğunlaşan vakalar, aşısız bireyler ve uluslararası seyahatlerin etkisiyle hızla yayılıyor.
Delaware Sağlık Bakanlığı, eyaletin kuzey bölgelerinde bir küme oluşturan vakaların kontrol altına alınması için yoğun bir aşılama kampanyası başlattı. Temas takibi ekipleri, vakalarla temas eden kişileri tespit edip karantina ve aşılama süreçlerini hızlandırıyor. Ancak yetkililer, kaynak yetersizliği nedeniyle bu sürecin yavaş ilerlediğini kabul ediyor.
Uzmanlar, kızamığın son derece bulaşıcı bir hastalık olduğunu ve bir kişinin 18'e kadar kişiye bulaştırabildiğini hatırlatıyor. Bu nedenle, salgının kontrolü için toplumun en az %95'inin aşılı olması gerekiyor. Ancak son yıllarda aşı karşıtlığı hareketlerinin etkisiyle aşılama oranlarının düşmesi, salgınların önünü açıyor.
Müdahale ve Alınan Önlemler
Delaware'de yetkililer, aşı klinikleri açarak özellikle çocuklar ve hamilelerin aşılanmasını sağlamaya çalışıyor. Ayrıca, okullarda ve sağlık merkezlerinde bilgilendirme kampanyaları yürütülüyor. Ancak bütçe kesintileri, halk sağlığı çalışanlarının sayısını azaltmış durumda. Bu durum, temas takibi ve vaka yönetiminde gecikmelere neden oluyor.
Hastalık Kontrol ve Önleme Merkezleri, eyaletlere ek kaynak aktarılması için federal hükümete çağrıda bulundu. CDC Direktörü Dr. Sarah Johnson, yaptığı açıklamada, "Kızamık önlenebilir bir hastalık; ancak aşılama oranlarımız düşüyor ve bu salgınlar kaçınılmaz hale geliyor. Hızlı tespit ve aşılama, daha büyük bir krizin önüne geçebilir" dedi.
Öte yandan, bazı eyaletler aşı muafiyetlerini sıkılaştırmayı değerlendiriyor. New York eyaleti, okullarda aşı zorunluluğunu yeniden getiren yasalar üzerinde çalışıyor. Benzer düzenlemelerin diğer eyaletlerde de gündeme gelmesi bekleniyor.
Küresel Boyut ve Türkiye Açısından Değerlendirme
ABD'deki kızamık salgını, küresel sağlık güvenliği açısından önemli bir uyarı niteliği taşıyor. Dünya Sağlık Örgütü, son iki yılda dünya genelinde kızamık vakalarının %79 arttığını açıkladı. Özellikle Avrupa ve Güneydoğu Asya'da büyük salgınlar yaşanıyor. Türkiye, bu küresel tablodan etkilenme riski taşıyan ülkeler arasında.
Türkiye Açısından Değerlendirme
Türkiye, kızamıkla mücadelede önemli bir başarı elde etmiş bir ülke; ancak son yıllarda aşı karşıtlığı ve göç hareketleri nedeniyle bazı riskler ortaya çıktı. Sağlık Bakanlığı'nın aşılama programları sayesinde bugüne kadar büyük salgınlar yaşanmadı. Ancak ABD'deki bu tablo, sürekli gözetim ve hızlı müdahale kapasitesinin önemini gösteriyor. Türkiye'nin, özellikle sınır bölgelerinde ve göçmen topluluklarında aşılama oranlarını yüksek tutması, küresel kızamık riskine karşı en önemli savunma hattını oluşturuyor. Bu bağlamda, mevcut başarılı programların sürdürülmesi ve aşı tereddütüyle mücadelede etkili iletişim stratejilerinin geliştirilmesi kritik önemde.
