ABD Hastalık Kontrol ve Önleme Merkezleri (CDC) verilerine göre, ülkede bu yıl toplam 2 bin 318 kızamık vakası kaydedildi. Bu sayı, 1989-1991 yılları arasında yaşanan büyük ulusal kızamık salgınından bu yana görülen en yüksek yıllık vaka sayısı olarak dikkat çekiyor. Uzmanlar, özellikle aşılama oranlarındaki düşüşün bu artışta etkili olduğunu belirtiyor.
Gelişmenin arka planı
CDC'nin haftalık raporuna göre, 2025 yılında şu ana kadar 2 bin 318 kızamık vakası doğrulandı. Bu sayı, 1991'den bu yana en yüksek yıllık vaka sayısı. 1991'de 2 bin 200 civarında vaka görülmüştü. 1989-1991 salgınında ise toplam 55 bin 622 vaka kaydedilmiş, 123 kişi hayatını kaybetmişti.
Uzmanlar, bu yılki vakaların büyük bölümünün aşılanmamış veya eksik aşılanmış kişiler arasında görüldüğünü vurguluyor. Özellikle Teksas, Ohio ve New York gibi eyaletlerde salgınlar yaşanıyor. Teksas'ta şu ana kadar 900'den fazla vaka rapor edildi; bu, eyalet tarihindeki en büyük salgınlardan biri olarak kayıtlara geçti.
CDC, kızamık vakalarındaki artışın, aşı karşıtlığı hareketlerinin etkisiyle düşen aşılama oranlarıyla bağlantılı olduğunu açıkladı. Son yıllarda, özellikle Kovid-19 pandemisi sırasında aşı karşıtlığı daha da yaygınlaştı. Amerika Birleşik Devletleri'nde anaokulu çocuklarında kızamık, kabakulak ve kızamıkçık (MMR) aşısı oranı yüzde 93'ün altına düştü; bu, salgınları önlemek için gereken toplum bağışıklığı eşiği olan yüzde 95'in altında.
Bölgesel veya küresel boyut
Kızamık vakalarındaki artış yalnızca ABD ile sınırlı değil. Dünya Sağlık Örgütü (WHO), küresel olarak kızamık vakalarının arttığını bildiriyor. 2024'te dünya genelinde 10 milyonun üzerinde kızamık vakası görüldü; bu, önceki yıla göre önemli bir artış. Avrupa'da da durum benzer; 2024'te on binlerce vaka kaydedildi.
Uzmanlar, aşılama oranlarındaki düşüşün küresel bir tehdit oluşturduğunu ve kızamığın yeniden ortaya çıkmasının, sağlık sistemleri üzerinde baskı yarattığını belirtiyor. Kızamık, oldukça bulaşıcı bir hastalık olup, özellikle küçük çocuklarda ciddi komplikasyonlara yol açabilir: zatürre, beyin hasarı ve hatta ölüm. Aşılama, hastalığı önlemenin en etkili yoludur; MMR aşısı iki doz olarak yapıldığında yüzde 97'ye varan koruma sağlıyor.
Türkiye Açısından Değerlendirme
Türkiye'de kızamık vakaları son yıllarda artış göstermişti; 2024'te 4 bin 500'ün üzerinde vaka kaydedildi. ABD'deki bu artış, küresel aşılama karşıtlığı eğiliminin bir yansıması olarak görülmeli. Türkiye'deki sağlık otoriteleri, aşılama oranlarını artırmak için çalışmalar yürütüyor; ancak aşı karşıtı söylemler sosyal medyada yayılmaya devam ediyor. Bu durum, Türkiye'nin salgınlara karşı hazırlıklı olması gerektiğini ve aşılama programlarının güçlendirilmesinin önemini ortaya koyuyor. Bölgesel olarak, komşu ülkelerdeki salgınlar da Türkiye için risk oluşturuyor; bu nedenle sınır sağlık önlemlerinin ve aşılama kampanyalarının sürdürülmesi kritik önem taşıyor.
