Kanada’nın ticaret müzakerelerini askıya almasının ardından ABD Başkanı Donald Trump, çok sayıda Kanada menşeli ürüne yüzde 50 gümrük vergisi uygulanacağını açıkladı. Kanada Başbakanı Mark Carney ise ‘dolar dolar’ misilleme yapılacağını duyurdu. İki ülke arasındaki ticaret savaşı, Kuzey Amerika ekonomisini tehdit eden yeni bir aşamaya girdi.
Gelişmenin Arka Planı
ABD Başkanı Donald Trump, geçtiğimiz hafta Kanada’nın bazı süt ürünleri ve kereste ürünlerine uygulanan tarifelerde indirime gitmesini talep etmişti. Ancak Kanada hükümeti, bu talepleri ‘kabul edilemez’ bularak müzakereleri askıya aldı. Bunun üzerine Trump, Kanada’dan ithal edilen çelik, alüminyum, otomotiv ve bazı tarım ürünlerine ek yüzde 50 gümrük vergisi getirdiğini duyurdu. Bu karar, iki ülke arasındaki ticaret hacminin yaklaşık 800 milyar dolar olduğu göz önüne alındığında, küresel ekonomide önemli bir dalgalanma yaratabilir.
Kanada Başbakanı Mark Carney, yaptığı açıklamada, ABD’nin bu kararını ‘haksız ve yıkıcı’ olarak nitelendirerek, misilleme tarifelerinin kapsamını genişleteceklerini ve ‘dolar dolar’ karşılık vereceklerini söyledi. Carney, “Kanada, dostane ticaret ilişkilerini sürdürmekten yanadır; ancak ulusal çıkarlarımızı korumak için her türlü tedbiri alacağız” ifadelerini kullandı. Kanada’nın misilleme listesinde ABD’den ithal edilen kırmızı et, meyve suları, viski ve bazı makine parçaları yer alıyor.
Bölgesel ve Küresel Boyut
ABD ile Kanada arasındaki ticaret savaşı, Kuzey Amerika Serbest Ticaret Anlaşması’nın (NAFTA) yerini alan ABD-Meksika-Kanada Anlaşması (USMCA) sürecini de tehdit ediyor. Uzmanlar, bu gelişmenin sadece iki ülkeyi değil, küresel tedarik zincirlerini de etkileyeceğini belirtiyor. Özellikle otomotiv sektörü, entegre üretim ağları nedeniyle bu tarifelerden en fazla etkilenecek sektörler arasında.
Avrupa Birliği ve Çin, yaşananları yakından izliyor. ABD’nin korumacı politikalarının diğer ülkelere de yayılmasından endişe ediliyor. Uluslararası Para Fonu (IMF) ise ticaret savaşlarının küresel büyümeyi 0,5 puan azaltabileceği uyarısında bulundu. Financial Times’a konuşan ekonomistlere göre, bu tarifeler enflasyonu artırabilir ve tüketici fiyatlarını yükseltebilir.
Türkiye Açısından Değerlendirme
Bu gelişme, Türkiye’yi doğrudan etkilemese de, küresel ticaret savaşlarının derinleşmesi Türkiye’nin ihracat pazarlarını daraltabilir. ABD’nin korumacı politikaları, gelişmekte olan ülkelerin rekabet gücünü zayıflatabilir. Türkiye’nin otomotiv ve çelik sektörleri, Kanada’ya doğrudan ihracat yapmasa da, ABD pazarındaki daralma dolaylı etkiler yaratabilir. Ayrıca, ABD ile AB arasında yaşanabilecek benzer bir ticaret savaşı, Türkiye’nin AB’ye ihracatını olumsuz etkileyebilir. Bu nedenle Türkiye’nin, ticaret ortaklarını çeşitlendirme politikasını sürdürmesi önem taşıyor.
