ABD Federal Motorlu Taşıyıcılar Güvenliği İdaresi (FMCSA), Kaliforniya'yı 'sorunlu eyalet' olarak nitelendirerek eyaletteki 110 TIR sürücü okulunun faaliyet iznini iptal etti. Federal yetkililer, kapatılan okulların, İngilizce yeterlilik sınavını geçemeyen 5.000'den fazla sürücüyle bağlantılı olduğunu belirtti. Karar, Trump yönetiminin eyalet yönetimlerine yönelik baskısını artırdığı bir dönemde geldi.
Kararın Arka Planı
FMCSA tarafından yapılan açıklamaya göre, söz konusu okullar federal güvenlik standartlarını ihlal etti. Özellikle, bu okullardan mezun olan 5.000'den fazla sürücünün İngilizce dil yeterlilik sınavında başarısız olduğu tespit edildi. Federal düzenlemeler, ticari araç sürücülerinin trafik işaretlerini okuyabilecek ve güvenlik görevlileriyle iletişim kurabilecek düzeyde İngilizce bilmesini zorunlu kılıyor.
Kaliforniya, uzun süredir federal hükümetle çeşitli konularda karşı karşıya geliyor. Trump yönetimi, eyaletin göçmen politikaları, çevre düzenlemeleri ve araç emisyon standartları gibi alanlarda federal kurallara uymadığını savunuyor. Bu son hamle, Kaliforniya'ya yönelik daha geniş kapsamlı bir federal baskı kampanyasının parçası olarak değerlendiriliyor.
Ulaştırma Bakanlığı yetkilileri, denetimlerin titizlikle yürütüldüğünü ve benzer ihlallerin diğer eyaletlerde de araştırıldığını belirtti. Ancak şu aşamada sadece Kaliforniya'daki okullara yönelik bir kapatma kararı alındığı ifade edildi.
Bölgesel ve Küresel Boyut
ABD'de ticari taşımacılık sektörü, pandemi sonrası artan talep ve tedarik zinciri sorunlarıyla boğuşuyor. Sürücü açığı, ülke genelinde lojistik maliyetlerini yükseltmiş durumda. Federal hükümetin İngilizce yeterlilik konusundaki katı tutumu, göçmen kökenli sürücüleri doğrudan etkiliyor. Kaliforniya gibi göçmen nüfusun yoğun olduğu eyaletlerde, bu tür denetimler işgücü piyasasında dengesizliklere yol açabilir.
Öte yandan, federal devletin eyalet yetkilerine müdahalesi, ABD iç siyasetinde tartışma yaratıyor. Kaliforniya Başsavcılığı, kararın hukuki dayanağını sorgulayarak itiraz sürecini başlatabilir. Benzer şekilde, diğer Demokrat yönetimli eyaletler de kendilerini hedef alabilecek benzer uygulamalara karşı temkinli yaklaşıyor.
Uluslararası arenada ise ABD'nin ticari araç sürücülerine yönelik dil yeterlilik şartları, küresel tedarik zincirinde aksamalara neden olabilecek potansiyel bir risk faktörü olarak görülüyor. Özellikle Meksika sınırına yakın bölgelerde faaliyet gösteren nakliye şirketleri, sürücü bulmakta zorlanabilir.
Türkiye Açısından Değerlendirme
ABD'deki bu gelişme, doğrudan Türkiye'yi ilgilendirmese de küresel ticaret ve lojistik dengeleri üzerinden dolaylı etkileri olabilir. Türkiye, ABD ile yoğun ticari ilişkilere sahip; özellikle ihracat kalemleri arasında taşımacılık sektörü önemli yer tutuyor. ABD iç pazarında yaşanabilecek sürücü sıkıntısı, navlun ücretlerini artırarak Türk ihracatçısının maliyetlerini yükseltebilir. Ayrıca, Türk vatandaşlarının ABD'de ticari sürücü olarak çalışma olanakları kısıtlanabilir. Bu tür korumacı ve denetim ağırlıklı politikaların yaygınlaşması, küresel ticarette belirsizlik yaratma potansiyeli taşıyor. Türkiye'nin dış ticaret stratejisinde lojistik çeşitlendirmeye önem vermesi gerektiğini gösteriyor.
