ABD, Japonya ve Güney Kore'nin üst düzey askeri yetkilileri, Kuzey Kore'nin artan askeri tehditlerine karşı üçlü savunma iş birliğini derinleştirme konusunda mutabık kaldı. Pentagon'da düzenlenen 23. Üçlü Koordinasyon Grubu (Tri-Chod) toplantısına ABD Genelkurmay Başkanı General Mark Milley, Japonya Genelkurmay Başkanı Orgeneral Koji Yamazaki ve Güney Kore Genelkurmay Başkanı General Park Jeong-hwan katıldı. Görüşmede, Kuzey Kore'nin nükleer ve füze programlarının caydırılması ve bölgesel istikrarın korunması için ortak askeri tatbikatların artırılması ve istihbarat paylaşımının güçlendirilmesi kararlaştırıldı.
Tarihi bir toplantı: Tri-Chod'un 23. buluşması
Tri-Chod (Trilateral Coordination and Oversight Group), 1990'lardan bu yana düzenli olarak bir araya gelen üç müttefik ülkenin askeri diplomasisinin en somut mekanizmalarından biri. 23. toplantının ev sahipliğini yapan Pentagon, bu yılki buluşmanın Kuzey Kore'nin Ukrayna savaşındaki rolü ve Rusya'ya silah sevkiyatı iddiaları gün ışığına çıkarken yapıldığına dikkat çekti. Toplantıda, Kuzey Kore'nin kıtalararası balistik füze testlerinin yanı sıra, son dönemde gerçekleştirdiği taktik nükleer silah tatbikatları da masaya yatırıldı. Üç general, Pyongyang'ın provokasyonlarına ortak yanıt verme taahhüdünü yineleyerek, ABD'nin nükleer şemsiyesinin Güney Kore ve Japonya'yı kapsadığını teyit etti.
Toplantının ardından yapılan ortak açıklamada, "Kuzey Kore'nin yasa dışı kitle imha silahları ve balistik füze programları, bölgesel ve küresel barışa yönelik en ciddi tehditlerden biridir. Bu tehdit karşısında caydırıcılığımızı artırmak ve müşterek müdahale kabiliyetimizi geliştirmek için trilateral iş birliğimizin her alanını güçlendireceğiz" ifadeleri kullanıldı. Açıklamada ayrıca, Güney Kore ve Japonya arasındaki tarihsel gerilimlerin bir kenara bırakılarak, savunma alanında somut adımlar atılmasının önemine vurgu yapıldı.
Küresel ve bölgesel yansımalar: Kore Yarımadası'nda yeni bir denklem mi?
Tri-Chod toplantısı, Çin'in Doğu Çin Denizi ve Güney Çin Denizi'ndeki artan askeri faaliyetleriyle de ilişkili olarak yorumlanıyor. ABD ve müttefikleri, Kuzey Kore'nin Çin ve Rusya ile olan yakınlaşmasını yakından izlerken, üçlü iş birliğinin Pekin ve Moskova'ya karşı bir mesaj niteliği taşıdığı değerlendiriliyor. Uzmanlar, ABD'nin Asya-Pasifik'teki askeri varlığını artırması ve Japonya ile Güney Kore arasında savunma alanında daha yakın iş birliği kurulmasının, bölgedeki güç dengesini değiştirebileceğini belirtiyor.
Öte yandan, Güney Kore'de yeni yönetimin Japonya ile ilişkileri düzeltme çabaları ve ABD'nin arabuluculuğu, üçlü mekanizmanın daha etkin çalışmasını sağladı. Toplantıda ayrıca, Kuzey Kore'nin insan hakları ihlalleri ve mülteci sorunları da gündeme gelirken, üç ülke insani yardım ve kriz yönetimi konusunda ortak çalışma yürütme kararı aldı.
Türkiye Açısından Değerlendirme
Bu gelişme, Türkiye'nin NATO müttefiki olarak doğrudan bir tarafı olmasa da, küresel güç dengeleri açısından önem taşımaktadır. ABD'nin Asya-Pasifik'teki angajmanının artması, Avrupa ve Orta Doğu'daki askeri kaynakların yeniden dağılımına yol açabilir. Türkiye, NATO'nun güneydoğu kanadında kritik bir ülke olarak, ABD'nin dikkatinin Asya'ya kaymasından etkilenebilir. Ayrıca, Kuzey Kore'nin Rusya'ya destek vermesi, Türkiye'nin yakından izlediği Karadeniz ve Ukrayna bağlamında yeni bir tehdit unsuru oluşturabilir. Ankara, bu tür çok taraflı askeri mekanizmaları, kendi çıkarları doğrultusunda dengeleyici bir unsur olarak görmeli ve özellikle füze savunma sistemleri, istihbarat paylaşımı ve ortak tatbikatlar konusunda NATO çerçevesinde benzer iş birliklerini güçlendirmeye odaklanmalıdır.
