ABD ve İran arasında artan askeri gerilim, küresel piyasalarda dalgalanmaya yol açarken, Hürmüz Boğazı'nın seyrüsefere açık olup olmadığı konusunda taraflar arasında söz düellosu yaşanıyor. ABD'nin Pazar günü İran'a yönelik düzenlediği geniş çaplı hava saldırıları sonrası Brent petrol, varil başına 80 dolar sınırına yaklaştı ancak gün içinde kazançlarının bir kısmını geri verdi. Saldırılarda İran'ın saldırı kabiliyetini zayıflatmayı hedefleyen onlarca nokta vuruldu. Öte yandan, Güney Koreli yarı iletken devi SK Hynix'in hisseleri, küresel çip talebindeki yavaşlama ve jeopolitik risklerin etkisiyle rekor düşüş kaydetti. Bu gelişmeler, yatırımcıların dikkatini yeniden Ortadoğu'daki kırılgan duruma çevirdi.
ABD-İran gerginliği ve petrol piyasaları
ABD Savunma Bakanlığı, İran'ın askeri altyapısını hedef alan son operasyonun, Tahran'ın bölgedeki müttefiklerine ve ABD güçlerine yönelik saldırılarını engellemeyi amaçladığını açıkladı. Operasyon kapsamında İran'ın balistik füze depoları, insansız hava aracı tesisleri ve deniz mayın döşeme kapasitesine yönelik saldırılar düzenlendiği belirtildi. İran Dışişleri Bakanlığı ise saldırıları kınarken, Hürmüz Boğazı'nın uluslararası deniz hukukuna uygun şekilde açık olduğunu duyurdu. Ancak bölgedeki bağımsız gemicilik kaynakları, boğazdan geçişlerde gecikmeler yaşandığını ve bazı tankerlerin rotalarını değiştirdiğini bildirdi. Küresel petrol arzının yaklaşık beşte birinin geçtiği Hürmüz Boğazı'ndaki herhangi bir aksama, ham petrol fiyatlarını hızla yukarı çekebilir. Brent petrol, haftanın ilk işlem gününde 79,50 dolara kadar yükseldikten sonra 78 dolar civarında dengelendi. ABD ham petrolü (WTI) de benzer bir seyir izledi.
Çatışmaların yayılması endişesi, Körfez ülkelerini de tedirgin ediyor. Suudi Arabistan ve Birleşik Arap Emirlikleri, petrol altyapılarını korumak için güvenlik önlemlerini artırırken, İran'ın olası misillemelerine karşı hazırlık yapıyor. Bu belirsizlik ortamında, OPEC+'ın üretim kararları da yakından takip ediliyor. Örgütün, fiyatların kontrolden çıkmasını engellemek için acil bir toplantı düzenleyebileceği konuşuluyor.
SK Hynix hisselerinde tarihi düşüş ve küresel çip piyasası
Güney Koreli bellek çipi üreticisi SK Hynix'in hisseleri, 13 Temmuz 2026 tarihinde yüzde 12'ye varan düşüşle şirket tarihinin en büyük günlük kaybını yaşadı. Bu düşüşün arkasında, küresel yapay zeka yatırımlarındaki yavaşlamaya bağlı olarak yüksek bant genişlikli bellek (HBM) talebine ilişkin endişeler yer alıyor. Birçok büyük teknoloji şirketinin veri merkezi harcamalarını kısması, SK Hynix'in gelecek çeyrek satış tahminlerini olumsuz etkiledi. Ayrıca, ABD-İran arasındaki askeri gerilimin tedarik zincirlerine olası etkileri de yatırımcıları tedirgin etti. Şirket, yılın ikinci yarısında kapasite artırım planlarını gözden geçireceğini duyurdu. Bu gelişme, Asya borsalarında teknoloji hisselerinde satış dalgasını tetiklerken, Güney Kore'nin KOSPI endeksi yüzde 3, Japonya'nın Nikkei endeksi ise yüzde 2,5 değer kaybetti.
Türkiye Açısından Değerlendirme
Türkiye, enerji ihtiyacının büyük bölümünü ithalatla karşılayan bir ülke olarak, petrol fiyatlarındaki yükselişten doğrudan etkileniyor. Brent petrolün varil fiyatındaki her 10 dolarlık artış, Türkiye'nin yıllık cari açığını yaklaşık 4-5 milyar dolar artırıyor. Ayrıca, Hürmüz Boğazı'ndan geçen tanker trafiğindeki aksamalar, Türkiye'nin İran ve Irak'tan yaptığı ham petrol ithalatını sekteye uğratabilir. Türkiye'nin enerji güvenliği açısından, alternatif tedarik yolları ve kaynak çeşitlendirmesi stratejisi daha da önem kazanıyor. Bu kriz, Türkiye'nin Rusya ve Azerbaycan doğalgazına olan bağımlılığını artırırken, Orta Doğu'da istikrarın sağlanmasına yönelik diplomatik girişimlerini hızlandırabilir.
