ABD Merkez Kuvvetler Komutanlığı (CENTCOM), Irak'ta bir ABD askerinin hayatını kaybetmesine neden olan saldırıya misilleme olarak İran'a yönelik hava saldırıları başlattığını açıkladı. CENTCOM'un cumartesi günü yaptığı yazılı açıklamada, “CENTCOM, bugün TSİ 03.00'te İran'a karşı yeni bir saldırı dalgası başlattı. Bu, üst üste dokuzuncu gece” ifadelerine yer verildi. Açıklamada, saldırıların İran Destekli milis gruplarının ABD güçlerine yönelik saldırılarına karşılık olarak düzenlendiği vurgulandı.
OPERASYONUN ARKA PLANI VE HEDEFLERİ
Saldırıların hedefinde, İran Devrim Muhafızları Kudüs Gücü ve ona bağlı milis gruplarının kullandığı tesisler olduğu belirtiliyor. CENTCOM açıklamasında, “Bu saldırılar, İran ve desteklediği milis gruplarının ABD ve koalisyon güçlerine yönelik saldırılarına yanıt olarak gerçekleştirilmiştir” denildi. Son olarak pazartesi günü Irak'ın kuzeyindeki bir ABD üssüne düzenlenen insansız hava aracı saldırısında bir ABD askeri ölmüş, bir diğeri de yaralanmıştı. Saldırının sorumluluğunu İran destekli Kataib Hizbullah Grubu üstlenmişti. ABD yetkilileri, saldırıların sadece askeri hedeflere yönelik olduğunu ve sivil kayıpların önlenmesi için azami hassasiyet gösterildiğini ifade ediyor.
BÖLGESEL VE KÜRESEL BOYUT
İran ve ABD arasında son aylarda artan gerilim, bölgesel istikrarı tehdit ediyor. İran, saldırılara sert tepki gösterirken, ABD'nin bölgede varlığını meşru olmadığını savunuyor. Irak hükümeti ise iki ülke arasındaki çatışmaların kendi topraklarında yaşanmasından duyduğu rahatsızlığı dile getiriyor. İran Dışişleri Bakanlığı Sözcüsü Nasser Kanaani, ABD'nin saldırılarını “uluslararası hukukun ihlali” olarak nitelendirerek, “İran, egemenliğine ve toprak bütünlüğüne yönelik her türlü saldırıya uygun şekilde yanıt verme hakkını saklı tutar” açıklamasında bulundu. Öte yandan, ABD Savunma Bakanlığı yetkilileri, saldırıların sınırlı tutulduğunu ve tırmanma riskinin farkında olduklarını belirtiyor.
Türkiye Açısından Değerlendirme
ABD-İran arasındaki bu çatışma, Türkiye'nin güney sınırlarına yakın bir bölgede cereyan etmesi nedeniyle doğrudan güvenlik endişesi oluşturuyor. Irak ve İran'a komşu olan Türkiye, özellikle Kuzey Irak'taki PKK varlığı bağlamında bölgedeki istikrarsızlıktan etkilenebilir. Ayrıca, Türkiye'nin enerji ithalatında önemli bir paya sahip olan İran ile ticari ilişkileri de bu gerilimden zarar görebilir. Ankara, bölgesel bir savaşın patlak vermesini istemiyor ve hem Washington hem de Tahran'la diyaloğunu sürdürerek krizin yatıştırılmasına katkıda bulunmaya çalışıyor.
