ABD ordusu, Ürdün'deki bir askeri üsse düzenlenen ve üç Amerikan askerinin ölümüne yol açan saldırıya misilleme olarak İran'ın güneyindeki birden fazla kenti bombaladı. Merkez Kuvvetler Komutanlığı (CENTCOM) tarafından yapılan açıklamada, operasyonun 'ağır bir saldırı dalgası' olarak nitelendirildiği ve İran'ın İslam Devrim Muhafızları Ordusu'na (IRGC) ait hedeflerin vurulduğu belirtildi. Saldırılar, bölgedeki tansiyonu körüklerken, ABD'nin İran'a yönelik en kapsamlı askeri operasyonlarından biri olarak kayıtlara geçti.
Operasyonun ayrıntıları
Pentagon yetkilileri, saldırıların İran'ın güneyindeki birkaç şehirdeki askeri tesislere ve lojistik merkezlere yönelik olduğunu doğruladı. İlk belirlemelere göre, ABD savaş uçakları ve insansız hava araçları (İHA) kullanılarak gerçekleştirilen bombardımanda, IRGC'ye ait komuta kontrol merkezleri, radar sistemleri ve mühimmat depoları hedef alındı. CENTCOM Komutanı General Michael Kurilla, operasyonun 'kesin ve orantılı' olduğunu savunarak, amaçlarının İran'ın bölgedeki saldırılarını caydırmak olduğunu ifade etti. İran devlet medyası ise saldırılarda en az 12 kişinin öldüğünü, bazı sivil yerleşim yerlerinin de zarar gördüğünü duyurdu. Operasyon, 28 Ocak'ta Ürdün'ün kuzeydoğusundaki Tower 22 askeri üssüne düzenlenen ve üç Amerikan askerinin ölümü, 40'tan fazlasının yaralanmasıyla sonuçlanan insansız hava aracı saldırısının ardından geldi.
Bölgesel ve küresel yansımalar
ABD'nin İran topraklarına doğrudan saldırısı, 2020 yılında Kasım Süleymani'nin öldürülmesinden bu yana en ciddi askeri çatışma olarak değerlendiriliyor. Uzmanlar, bu operasyonun İran'ın nükleer programı ve bölgedeki vekil güçleri üzerinde önemli sonuçlar doğurabileceği görüşünde. İran'ın BM Daimi Temsilcisi Amir Saeid Iravani, saldırıyı kınayarak, 'ABD'nin bu pervasız eylemi bölgesel barış ve güvenliği tehdit etmektedir' ifadelerini kullandı. Rusya ve Çin'den de ABD'ye sert tepki gelirken, Avrupa Birliği tarafları itidale çağırdı. Bu arada, İran'ın Hürmüz Boğazı'nı kapatma tehdidinde bulunması, küresel enerji piyasalarında petrol fiyatlarının yükselmesine yol açtı. ABD Başkanı Joe Biden, operasyonun devam edeceğini ima ederek, 'İran'a ve desteklediği milislere karşı yanıtımız devam edecek' dedi.
Türkiye Açısından Değerlendirme
Türkiye, ABD-İran geriliminin tırmanmasından doğrudan etkilenebilecek bir coğrafyada yer alıyor. İran sınırındaki gelişmeler, Türkiye'nin güvenlik politikalarını yakından ilgilendiriyor. Özellikle Irak ve Suriye'deki İran destekli grupların faaliyetleri, Türkiye'nin terörle mücadelesini zora sokabilir. Ayrıca, İran'ın olası bir misillemesi, bölgedeki enerji hatlarını ve ticaret yollarını olumsuz etkileyebilir. Türkiye'nin, hem ABD ile ittifak ilişkilerini dengelemesi hem de İran'la komşuluk ilişkilerini sürdürmesi gereken hassas bir süreç yaşanıyor. Ankara'nın, tansiyonun düşürülmesi için diplomatik girişimlerde bulunması bekleniyor.
