ABD ve İran arasında enerji krizini sona erdirme amacıyla yapıldığı öne sürülen bir anlaşma, küresel piyasalarda iyimserlik havası estirdi. Wall Street endeksleri, Cuma günü kapanışında güçlü yükseliş kaydetti. Gösterge endeks S&P 500 yüzde 1,7 artışla 4.500 puanın üzerine çıkarken, teknoloji ağırlıklı Nasdaq Bileşik Endeksi yüzde 3,1 değer kazanarak 14.000 puan sınırına dayandı. Bu yükselişte, enerji fiyatlarındaki gerileme ve jeopolitik risklerin azalmasına yönelik beklentiler etkili oldu.
Anlaşma iddiaları ve piyasa tepkisi
Habere göre, ABD ve İran arasında, İran'ın nükleer programını sınırlandırması ve bölgedeki milis gruplara verdiği desteği azaltması karşılığında, ABD'nin İran'a yönelik bazı yaptırımları hafifleteceği bir mutabakata varıldı. Anlaşma resmi olarak doğrulanmamış olsa da, piyasalarda iyimserlik yarattı. Petrol fiyatları, arz endişelerinin azalmasıyla varil başına 75 doların altına geriledi. Brent petrolün varil fiyatı yüzde 2,5 düşüşle 74,20 dolara indi. Enerji hisselerindeki düşüşe karşın, teknoloji ve tüketici hisseleri öncülüğünde piyasa genelinde alım dalgası yaşandı. Analistler, bu gelişmenin küresel enerji piyasalarında bir dönüm noktası olabileceğini belirtiyor. Ancak, anlaşmanın detayları netleşmediği için temkinli olunması gerektiği vurgulanıyor.
Küresel enerji piyasalarına yansımalar
ABD-İran anlaşması, sadece Wall Street'i değil, küresel enerji piyasalarını da etkiledi. Avrupa ve Asya borsalarında da benzer bir iyimserlik gözlendi. Almanya'da DAX endeksi yüzde 1,1, Japonya'da Nikkei endeksi yüzde 1,5 yükseldi. Yatırımcılar, İran'ın petrol ihracatının artması durumunda, özellikle Avrupa ve Asya ülkelerinin enerji maliyetlerinin düşeceğini hesaplıyor. Öte yandan, Suudi Arabistan ve Rusya gibi büyük petrol üreticileri, piyasa paylarını korumak için üretim kısıntısı politikalarını sürdürebilir. Uzmanlar, anlaşmanın kalıcı olması halinde OPEC+ grubunun stratejilerini yeniden gözden geçirmek zorunda kalabileceğini belirtiyor. Enerji krizinin hafiflemesi, küresel enflasyon üzerinde de baskıyı azaltabilir. Merkez bankalarının faiz artırım döngülerini yavaşlatması bekleniyor.
Türkiye Açısından Değerlendirme
Türkiye, enerji ihtiyacının büyük bölümünü ithal eden bir ülke olarak, ABD-İran anlaşmasından olumlu etkilenebilir. Petrol ve doğalgaz fiyatlarındaki düşüş, cari açığı azaltabilir ve enflasyonu kontrol altına almaya yardımcı olabilir. Ayrıca, İran ile ilişkilerin normalleşmesi, Türkiye'nin enerji tedarikinde çeşitlilik sağlamasına katkı sunabilir. Ancak, anlaşmanın detayları ve uygulanabilirliği belirsizliğini koruyor. Türkiye, enerji politikalarında BOTAŞ ve TPAO üzerinden yeni dengelere hazırlıklı olmalıdır. Bölgesel istikrar açısından, İran'ın milis gruplara desteğini kesmesi, Suriye ve Irak'ta Türkiye'nin güvenlik endişelerini azaltabilir.
