Donald Trump'ın başkanlık koltuğuna dönmesiyle birlikte, birçok çevre ve iklim düzenlemesi rafa kaldırılmış olsa da, ABD'deki şirketler için iklim raporlaması zorunluluğu sona ermiş değil. Biden yönetimi döneminde Menkul Kıymetler ve Borsa Komisyonu (SEC) tarafından getirilen ve halka açık şirketlerin karbon emisyonlarını ve iklim risklerini açıklamasını zorunlu kılan federal kurallar yürürlükten kaldırılmış olsa da, özellikle Kaliforniya gibi büyük eyaletler kendi sürdürülebilirlik raporlama yasalarını uygulamaya devam ediyor. Bu durum, ABD'de faaliyet gösteren birçok şirketin iklim verilerini kamuoyuyla paylaşmasını zorunlu kılmaya devam ediyor.
Federal Düzeyde Geri Adım, Eyalet Düzeyinde İlerleme
Biden yönetiminin SEC aracılığıyla hayata geçirdiği iklim açıklama kuralları, şirketlerin sera gazı emisyonlarını, iklim değişikliğinin işlerine olan etkilerini ve bu riskleri yönetme stratejilerini raporlamasını zorunlu kılıyordu. Ancak Trump, iş dünyasının ağır düzenlemelerden kurtulması gerektiğini savunarak bu kuralları iptal etti. Bununla birlikte, Kaliforniya, New York ve Illinois gibi eyaletler kendi iklim raporlama yasalarını çıkarmış durumda. Özellikle Kaliforniya, 2023 yılında kabul ettiği yasayla, eyalette faaliyet gösteren ve belirli bir gelir eşiğini aşan tüm şirketlerin kapsam 1, 2 ve 3 emisyonlarını raporlamasını zorunlu hale getirdi. Bu yasa, federal düzeydeki boşluğu doldurarak iklim raporlamasının devamlılığını sağlıyor.
Uzmanlara göre, eyalet düzeyindeki bu düzenlemeler, özellikle küresel tedarik zincirinde önemli bir yere sahip olan Kaliforniya ekonomisi nedeniyle, aslında tüm ABD'yi etkiliyor. Birçok büyük şirket, eyalet sınırlamalarına takılmamak ve yatırımcı taleplerini karşılamak için gönüllü olarak iklim raporlaması yapmaya devam ediyor. Ayrıca, Avrupa Birliği'nin Kurumsal Sürdürülebilirlik Raporlama Direktifi (CSRD) gibi uluslararası düzenlemeler, ABD'de faaliyet gösteren Avrupalı şirketleri ve ABD merkezli küresel firmaları da benzer standartlara uymaya zorluyor.
Küresel Boyut ve Yatırımcı Baskısı
ABD'deki bu ikili yapı, aslında küresel bir eğilimin yansıması. Dünya genelinde, finansal piyasalar ve yatırımcılar, şirketlerin iklim risklerini açıklamasını giderek daha fazla talep ediyor. Örneğin, BlackRock ve Vanguard gibi dev varlık yöneticileri, portföylerindeki şirketlerin iklim verilerini şeffaf bir şekilde paylaşmasını istiyor. Bu talep, federal düzenlemeler olmasa bile şirketlerin raporlama yapmasını teşvik ediyor. Ayrıca, iklim değişikliğinin fiziksel etkileri (sel, yangın, kuraklık) ve geçiş riskleri (karbon vergisi, düşük karbonlu ekonomiye uyum) şirketler için somut finansal tehditler oluşturuyor. Bu nedenle, birçok şirket, iklim raporlamasını sadece bir uyum meselesi olarak değil, aynı zamanda stratejik bir zorunluluk olarak görüyor.
Diğer yandan, Trump yönetiminin fosil yakıtları teşvik eden politikaları, kısa vadede emisyon azaltım hedeflerini olumsuz etkileyebilir. Ancak eyalet düzeyindeki düzenlemeler ve özel sektörün gönüllü girişimleri, ABD'nin Paris İklim Anlaşması'ndan çekilmesine rağmen, ülkenin karbon emisyonlarının düşüş eğilimini sürdüreceğine işaret ediyor. Kaliforniya, 2045 yılına kadar net sıfır emisyon hedefi koyarken, New York da 2050 hedefi belirledi. Bu eyaletlerin toplam ekonomik büyüklüğü, dünyanın en büyük ekonomileri arasında yer alıyor.
Türkiye Açısından Değerlendirme
Türkiye, ihracatının önemli bir kısmını AB ülkelerine yaparken, ABD pazarı da giderek önem kazanıyor. ABD'de eyalet düzeyinde devam eden iklim raporlaması zorunluluğu, Türk ihracatçılarının da bu standartlara uyum sağlamasını gerektirebilir. Kaliforniya gibi büyük eyaletlerin yasaları, tedarik zinciri boyunca karbon ayak izinin raporlanmasını talep ediyor. Türk firmaları, özellikle otomotiv, tekstil ve kimya sektörlerinde, ihracat yapabilmek için sürdürülebilirlik raporlamasına hazırlıklı olmalı. Ayrıca, Türkiye'nin Avrupa Yeşil Mutabakatı'na uyum süreci, bu raporlama standartlarını zaten gerektiriyor. Dolayısıyla, ABD'deki bu gelişme, Türk şirketlerinin çifte uyum yükümlülüğüyle karşı karşıya olduğunu gösteriyor; ancak aynı zamanda rekabet avantajı elde etmek için bir fırsat da sunuyor.
