ABD Hava Kuvvetleri'nin aktif envanterindeki son EC-130H Compass Call elektronik harp uçağı, 2 Eylül'de son uçuşunu gerçekleştirdi. Bu uçuş, yıllardır hizmet veren elektronik harp platformunun emekliliğe hazırlanması ve yeni EA-37B uçaklarına geçiş sürecinin bir parçası olarak kaydedildi. EC-130H, özellikle düşman iletişimini bozma, radar sistemlerini karıştırma ve sinyal istihbaratı toplama yetenekleriyle tanınıyordu.
EC-130H Compass Call: Elektronik Harpte Bir Efsane
EC-130H Compass Call, C-130 Hercules nakliye uçağından dönüştürülmüş bir elektronik harp platformuydu. İlk olarak 1980'lerin başında hizmete giren bu uçak, ABD Hava Kuvvetleri'nin elektronik taarruz (EA) kabiliyetinin bel kemiğini oluşturdu. Görevleri arasında düşman hava savunma sistemlerini baskılamak, iletişim ağlarını bozmak ve elektronik istihbarat toplamak bulunuyordu. EC-130H, Körfez Savaşı, Irak ve Afganistan müdahaleleri ile Suriye ve Libya operasyonlarında aktif olarak kullanıldı.
Uçak, özellikle "Compass Call" adı verilen özel bir elektronik harp sistemiyle donatılmıştı. Bu sistem, geniş bir frekans aralığında düşman sinyallerini tespit edip karıştırabiliyor, aynı zamanda kendi güçlerine elektronik koruma sağlayabiliyordu. EC-130H'nin emekliliği, ABD Hava Kuvvetleri'nin elektronik harp doktrininde önemli bir dönüm noktası olarak değerlendiriliyor.
Son uçuş, ABD Hava Kuvvetleri'nin Arizona'daki Davis-Monthan Hava Üssü'nden gerçekleştirildi. Uçağın son görevi, sembolik bir veda turu olarak planlandı ve ardından uçak, uzun süreli depolama için AMARG (Aerospace Maintenance and Regeneration Group) tesisine gönderilecek.
Yeni Nesil EA-37B: Geleceğin Elektronik Harp Platformu
EC-130H'nin yerini alacak olan EA-37B, Gulfstream G550 iş jeti tabanlı bir elektronik harp uçağıdır. L3Harris Technologies tarafından geliştirilen EA-37B, daha yüksek irtifa, daha uzun menzil ve daha gelişmiş elektronik harp sistemleri sunuyor. İlk EA-37B, 2023 yılında ABD Hava Kuvvetleri'ne teslim edildi ve 2024 itibarıyla operasyonel testlere başladı.
EA-37B, Compass Call sisteminin modernize edilmiş bir versiyonunu taşıyor. Uçak, aynı anda birden fazla hedefe karşı elektronik taarruz gerçekleştirebiliyor ve ağ merkezli harp yetenekleriyle öne çıkıyor. ABD Hava Kuvvetleri, EA-37B'lerin 2030'lu yıllara kadar hizmette kalmasını planlıyor. Bu geçiş, ABD'nin elektronik harp alanındaki üstünlüğünü koruma çabasının bir parçası.
EC-130H'nin emekliliği, yalnızca bir uçağın hizmet dışı kalması değil, aynı zamanda ABD Hava Kuvvetleri'nin elektronik harp ekosisteminde köklü bir dönüşümü simgeliyor. Yeni platform, daha küçük mürettebat, daha düşük işletme maliyeti ve daha yüksek hayatta kalabilirlik özellikleriyle dikkat çekiyor.
Türkiye Açısından Değerlendirme
EC-130H'nin emekliliği ve EA-37B'ye geçiş, Türkiye'nin savunma sanayii ve hava gücü açısından dolaylı da olsa önemli mesajlar içeriyor. Türkiye, kendi elektronik harp kabiliyetlerini geliştirmek için çeşitli projeler yürütüyor; özellikle KAAN milli muharip uçağı ve HÜRJET gibi platformlarda elektronik harp sistemlerine yer veriliyor. ABD'nin bu alandaki dönüşümü, Türkiye'nin de benzer bir yönde ilerlemesi gerektiğini gösteriyor. Ayrıca, NATO müttefiki olarak Türkiye, ABD'nin elektronik harp doktrinindeki değişimi yakından takip etmeli ve ortak operasyonlarda uyum sağlamalı. EA-37B'nin bölgesel konuşlandırılması, Doğu Akdeniz ve Karadeniz'deki güç dengelerini etkileyebilir.
